Home » Archief » Lang leve het egoïsme


[02.04.2005]

Lang leve het egoïsme

Peter Breedveld

Mannennaakt (127k image)

Nog even over Femke Halsema. In het interview met NRC Handelsblad van 12 maart zei ze: “De kern van idealisme is dat het zich altijd tegen het eigenbelang richt. Veel maatregelen die wij voorstaan, richten zich ook tegen mijn comfortabele positie.”

Volgens mij geeft die uitspraak precies aan wat het probleem is met idealisten. Omdat ze zichzelf opofferen eisen ze dat anderen dat ook doen. Iedereen moet zijn comfortabele positie opgeven voor een betere wereld. Wouter Bos mag zijn kinderen van Halsema niet naar een witte school sturen. Halsema zal haar eigen kinderen naar een zwarte school sturen. Beter dat iederéén slecht onderwijs krijgt dan dat een aantal kinderen behoorlijk onderwijs krijgt en een aantal anderen slecht.

Wie geen offers brengt, is uiteraard een minderwaardig stuk vreten in de ogen van Halsema. Want daar gaat het idealisten feitelijk om: zichzelf beter te voelen dan anderen. Idealisme heeft niks te maken met altruïsme. Idealisme is zelfverheerlijking. Vandaar ook die koortsachtige behoefte aan onderdrukten, aan zielige mensen.

Puur altruïsme is iets moois. Weet u waarom? Omdat altruïsme een vorm van gezond egoïsme is. Altruïsme werkt volgens het principe: als jij en ik het goed hebben, hebben we het samen goed. Wat goed is voor mij, is goed voor jou. Als ik lief ben voor jou, ben jij lief voor mij. Een soort marktwerking, dus. Die marktwerking zit in onze genen, want altruïsme is een evolutionair bepaald mechanisme. Dankzij altruïsme houdt de mens zich als soort in stand. Omdat we genetisch nagenoeg identiek zijn aan elkaar, wéten we ook vrij nauwkeurig wat goed is voor de ander, namelijk hetzelfde dat goed is voor onszelf.

Ongeveer een jaar geleden promoveerde er een econometrist aan de Amsterdamse Vrije Universiteit die iets dergelijks beweerde. Dat zorgde voor de nodige consternatie, want aan de van oorsprong gereformeerde universiteit zitten nog veel wetenschappers voor wie vaststaat dat altruïsme –naastenliefde- een door God gegeven deugd is. Er ontstond een relletje en hoogleraren waarschuwden de jonge promovendus dat hij zich goed moest realiseren dat de evolutietheorie al eerder had geleid tot verwerpelijke rassentheorieën die op hun beurt weer hadden geresulteerd in verschrikkelijke gebeurtenissen. Zo is dat. Altijd even de nazi’s erbij halen als je een discussie niet met wetenschappelijke argumenten kunt winnen.

Maar goed, de betreffende hoogleraren maakten zich allemaal onsterfelijk belachelijk en die jongen –jammer dat ik niet op zijn naam kan komen- is gewoon gepromoveerd, zoals dat hoort. Hij kreeg nog wel de boodschap mee dat hij bezig was zijn eigen toekomst in de waagschaal te stellen of zijn glazen in te gooien of zoiets.

Ik vind het een geruststellende gedachte dat altruïsme een manier van overleven is. Stel dat altruïsme echt een door God gegeven deugd zou zijn, dan suggereert dit dat je eigenlijk beter af zou zijn zónder altruïsme. Dat er mensen zijn die niet voor altruïsme kiezen, maar jou gewoon laten barsten. Altruïsten hebben dan weer een aanleiding om zichzelf superieur te voelen, terwijl ze natuurlijk gewoon graag naar de hemel willen.

Trouwens, even een zijpaadje inslaan. Stel, je bent er heilig van overtuigd dat je naar de hemel gaat als je netjes volgens de regels van God leeft. En dat je eeuwig brandt in de hel als je dat niet doet. Wat zou je dan kiezen? Regeltjes volgen, natuurlijk. Eeuwig branden is heel erg lang, hoor. Dan maar 80 jaar lang een saai leven leiden, toch? En hopen dat er in de hemel nog een beetje wordt geneukt.

Wat ik wil zeggen is dat ik het altijd enorme onzin heb gevonden dat gelovigen zo moedig zouden zijn en respect verdienen. Lazer op! Ze doorstaan die onzin omdat ze weten –dat menen te doen, althans- dat ze straks naar het paradijs gaan. Het is dus hartstikke egoïstisch om een deugdelijk leven te leiden. Je doet het alleen maar voor jezelf. Niks mis mee, hoor. Maar blaas dan asjeblieft niet zo hoog van de toren. Dit even tussendoor.

Ik vertrouw dus liever op dat evolutionair bepaalde altruïsme. Daar kan je beter van op aan. Wie niet altruïstisch is, is gewoon dom bezig. Die sterft straks een eenzame dood. Ook een reden om je als altruïst superieur te voelen, natuurlijk.

De filosofe Sabine Roeser heeft een theorie over universele morele waarden die me doet denken aan dat evolutionair bepaalde altruïsme. Ook al zo geruststellend: universele waarden bestaan, en de manier waarop je ze kunt kennen is door middel van je gevoel. Je martelt je medemens bijvoorbeeld niet omdat je je heel goed kunt voorstellen hoe erg het is om een marteling te ondergaan. Intuïtionisme heet dat. Door de meeste moderne filosofen wordt er op neer gekeken, maar Roeser heeft het begrip uit de mottenballen gehaald. “Gevoelens als compassie, sympathie en empathie leren ons hoe we mensen moeten benaderen”, zei ze twee jaar geleden in een interview met Trouw. “Als iemand zegt: ‘Ik vind het moreel verkeerd dat die man zijn kinderen mishandelt, maar het kan me niks schelen’ – dan klopt er iets niet. Ratio en emotie horen hand in hand te gaan.”

Dit is het verschil tussen Femke Halsema en (um, wie zullen we eens als voorbeeld nemen) mijzelf: als Halsema ziet dat er misstanden zijn, bijvoorbeeld dat er een groot kwaliteitsverschil tussen witte en zwarte scholen, dan stuurt ze haar kinderen ‘uit solidariteit’ naar die zwarte scholen. Niet echt uit solidariteit, natuurlijk, maar gewoon om zichzelf beter te voelen. Om met haar neus omhoog te kunnen zeggen dat ik een vuile nazi ben.

Ik, daarentegen, stuur mijn kinderen naar de witte school –een mengeling van egoïsme en altruïsme, lijkt me zo- en vervolgens begint mijn geweten te knagen, volgens de wet van Roeser, zeg maar. Het zit me toch niet lekker dat daar kinderen slecht onderwijs zitten te krijgen. Zeker niet als je bedenkt dat ze straks voor mij –als ik oud en hulpbehoevend ben- moeten zorgen. Nou, dan ga ik me inspannen voor goed onderwijs voor iedereen. Puur uit egoïsme. Ik onderneem dus actie, terwijl Halsema solidair zit te wezen en hel en verdoemenis preekt.

Wat een prachtige wereld zou het zijn als er geen idealisten bestonden.

Algemeen, 02.04.2005 @ 09:11

[Home]
 

10 Reacties

op 02 04 2005 at 13:14 schreef tatra:

Dus Femke is een mutant!

op 03 04 2005 at 12:19 schreef Peter Breedveld:

Jij zegt het!

op 04 04 2005 at 22:29 schreef Rinus Duikersloot:

Idealen zijn de kleuren van een blinde en de oorsuizingen van een stokdove!

(Lodewijk Stegman in: Ik heb altijd gelijk)

De mens is aleen goed uit berekening, krankzinnigheid of lafheid.

(Personage in: De donkere kamer van Damokles)

Ik, die niet in een goddelijke moraal geloof, ik heb nooit ondervonden dat iemand zich moreel gedroeg.
Ik zie alleen berekening en vergissingen, mislukte berekeningen dus. Ongetwijfeld mislukt het grootste deel van de berekeningen …
Ikzelf handel nooit moreel. Als ik ooit iets ‘goeds’ heb gedaan, het is alleen geweest uit vermoeidheid, bij vergissing, uit nonchalance. Helaas ben ik nogal nonchalant.

(Willem Frederik Hermans in: Polemisch mengelwerk. In: Mandarijnen op zwavelzuur)

De enige manier met levenloze dingen in contact te komen, is hen te voorzien van ogen.
Toch is, als gezegd, het kijkorgaan op zichzelf hard, dood en koud. Het oog is het enige lichaamsdeel van de mens dat met weinig moeite bedrieglijk nagebootst kan worden in glas.
Wie een oog ziet, ziet nooit iets anders dan een zwarte stip, met daaromheen een blauwe, groene of bruine ring. En, vaag daaroverheen een heldere kleine koepel met daarop het bolvormig misvormde spiegelbeeld van de omgeving – maar daar besteden we meestal geen aandacht aan. Van alles wat tot het organisme behoort, zien de ogen er nog het meeste uit of zij van anorganische oorsprong zijn: uit het heelal gevallen, of opgegraven uit diepe mijnen.
Het raadsel van het in de ogen kijken is het raadsel van de angst die het leven begeleidt als magnetisme een elektrische stroom. Het magnetisme van de angst trekt oog naar oog en wordt in stand gehouden door het voortstromen van het leven zelf. En ondertussen, zelfs als we onze huisdieren aankijken en zij ons, kunnen we denken: doe mij alsjeblieft geen kwaad. Ik wil jou ook geen kwaad doen. Ik beloof je dat ik heel aardig voor je zal zijn.
’t Is maar het beste aan te nemen dat zij hetzelfde denken over ons.

(Slotfragment uit: De liefde tussen mens en kat)

op 04 04 2005 at 23:07 schreef Peter Breedveld:

Altijd een genoegen iemand te ontmoeten die voor elke situatie een paar toepasselijke Hermans-citaten paraat heeft!

op 05 04 2005 at 01:30 schreef Rinus Duikersloot:

Dit jaar is per slot van rekening WF Hermans-jaar!

op 06 04 2005 at 17:42 schreef Rinus Duikersloot:

Ik heb hier nog een link naar het artikel "Amsterdam en W.F. Hermans" geschreven door Bart Tromp. Hierin wordt een boekje opengedaan over Ed van Thijn en Annemarie Grewel.

http://www.denhaag.pvda.nl/oud/tromp/2005/hermans.htm

Ik moest denken aan een uitspraak van Heinrich Heine toen ik dit las: Waar men boeken verbrandt, verbrandt men uiteindelijk ook mensen.

op 06 04 2005 at 18:50 schreef Peter Breedveld:

Bedankt voor de link! Deze passage viel me op:

"Los daarvan stelde niemand in de lokale volksvertegenwoordiging zelfs maar de vraag of een gemeentebestuur het recht heeft burgers de maat te nemen over hun opvattingen."

Terwijl ik het afgelopen weekeinde in het NRC-Magazine las dat Van Thijn juist expliciet had gezegd dat een gemeentebestuur het recht heeft burgers de maat te nemen.

Mooie naam, Annemarie Gruwel. Overigens kan Van Thijn liegen wat-ie wil, het eerste waar ik aan denk als ik zijn naam hoor is de Hermans-affaire. Dát is Ed van Thijn: de man die probeerde de grootste schrijver van Nederland uit zijn stad te weren omdat hij zijn hersens gebruikte, en daar hebben ‘progressieve’ mensen nou eenmaal enorm de schurft aan.

op 07 04 2005 at 11:28 schreef Paardestaart:

En heeft de blaaskaak daar nou eigenlijk óoit zijn verontschuldigingen voor gemaakt??
Of is dat zijn eer te na? Het zal wel – linkse mensen hebben het nooit bij het verkeerde eind, zelfs niet als er doden vallen. Daaraan herken je het totalitaire wortelstelsel

op 07 04 2005 at 11:58 schreef Peter Breedveld:

Sterker nog, Van Thijn ontkent gewoon keihard, blijkens het stuk van Bart Tromp. Geschiedvervalsing is óók een specialiteit van totalitaire regimes.

op 09 04 2005 at 02:35 schreef Rinus Duikersloot:

Toen B en W van Amsterdam in 1986 besloten schrijver W.F. Hermans wegens vermeende sympathieën met het apartheidsbewind tot persona non grata te verklaren, stroomden grote hoeveelheden olie en kolen uit Zuid-Afrika nog onbekommerd door de Amsterdamse haven. "Ik heb daar indertijd nog op gewezen", herinnert raadslid Roel van Duyn zich, "maar ik werd door de PvdA in het gezicht gespuwd, omdat ik de werkgelegenheid met die praatjes in gevaar bracht. Vervolgens gingen ze door met over Hermans te praten. Tja, dat koste geen geld hè – en geen kiezers."

Uit het Algemeen Dagblad van 30 januari 1993

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

STEUN FRONTAAL NAAKT MET EEN TIKKIE!

 

 

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

MEEST GELEZEN IN AUGUSTUS

O In Nederland kun je helemaal niet zijn wie je wilt zijn

O Sander Schimmelpenninck en de fopfeministen

O Op Twitter laat je je sociale gezicht zien, in het stemhokje ga je voor Fort Europa en weg met de bruintjes

O Mannen met nagellak

O Witte homohaat bestaat niet

O Auschwitz open voor de zwarten

O Woke? Ik kan het niet meer horen

O YouPorn

O Liever Turks dan Domrechts

O Yossarian in Madrid (2)

 

MEEST GELEZEN EVER

O YouPorn

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Hoi, Onderwijsraad, zit de mensen eens niet zo in hun nek te hijgen!

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Lekker hitsen tegen migranten met Wierd Duk en Lucas Hartong

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.” (Hafid Bouazza).

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Peter is soms een beetje intens en zo maar hij kan wél echt goed schrijven.” (Özcan Akyol)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.” (Lousewies van der Laan)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS