De gothic bestaat niet

Illustratie Holden Morris, uit Nosferatu; Death Mass (Venus Comics 1998)

Gothics flirten met het nazisme, plegen rituele moorden en snijden pentagrammen in hun eigen vlees. Dat en nog veel meer schrijft theologiestudent R.A. Zevenbergen in zijn afstudeerscriptie over de Gothic-beweging. Er verscheen een artikel over in het blad van de stichting Promise, die zich onledig houdt met de bijbel en het bovennatuurlijke. Gothic van het eerste uur John Edwards voelt zich gestigmatiseerd.

Wat is een gothic nou eigenlijk?

Een gothic is iemand die houdt van een bepaalde donker-romantische esthetiek. Naar alles wat een hang heeft naar het spirituele, het bizarre in de zin van het bovennatuurlijke. Er is niet zoiets als dé gothic. Er zijn allerlei subgroepen. Je hebt muziekstromingen als Dark Wave en Gothic Metal. Muzikaal heeft dat niet eens zoveel met elkaar te maken. En wat het uiterlijk betreft heb je de Adams Family look, met veel kant en zo, en een fetisjachtige look met veel plastic en leer, weer anderen hebben een soort jaren-dertig-arbeiders-look.

Het is dus vooral een kwestie van uiterlijk?

Er is geen specifieke filosofie die iedereen onderschrijft. Meer een bepaalde esthetiek, of een bepaalde literaire smaak. Romantisch, met een donker tintje. Veel humor ook.

Nu ben je boos. Waarom?

Vanwege dat artikel in Promise en de afstudeerscriptie van Van Zevenbergen waarop dat artikel is gebaseerd. Daarin wordt gesuggereerd dat alle gothics zijn aangesloten bij een maffia-achtige organisatie die grossiert in perverse seksuele praktijken en drugs en misdaad, een wereldwijd net van satansaanbidders. De schrijver beroept zich op allerlei bronnen en wekt de indruk dat hij gedegen wetenschappelijk onderzoek heeft gedaan, maar ik noch de andere gothics, die ik hierover heb gesproken, herkennen zich in die scriptie. Ze staat vol feitelijke onwaarheden en is heel tendentieus.

‘De gothicbeweging uit zichzelf in het blasfemeren en verkrachten van het christelijke geloof’, staat er in het artikel.

Ik ken veel christelijke gothics die zich hierdoor echt in hun wiek geschoten voelen. Mijn eigen ervaring –en ik loop nu al zo’n twintig jaar in dat wereldje mee- is dat gothics heel ruimdenkende mensen zijn. Er is wel een bepaalde interesse voor die zwart-romantische poëzie waar veel duivels en demonen in voorkomt, maar ook veel engelen en heiligen, alles waar een religieus tintje aan zit. Maar hij heeft alleen dat donkere eruit gepikt en dat is grievend. Wij zijn brave burgers, veel gothics hebben kinderen en een baan, we herkennen ons hier helemaal niet in.

‘Het bedrijven van seks gaat vaak gepaard met de occulte of magische rituelen die beschreven zijn door Markies de Sade en Aleister Crowley’, staat er verder.

Haha! Ik ga blijkbaar naar de verkeerde feesten. Ik doe daar niet aan en ik ken ook niemand die eraan doet. Ik ken wel mensen die zich wel eens in een boek over occultisme hebben verdiept. Ik heb zelf wel eens een boek over de Tweede Wereldoorlog gelezen dat wil toch ook niet zeggen dat ik een nazi ben?

Van Zevenbergen legt ook een verband met de moorden op de Columbine highschool.

Die jongens droegen lange zwarte jassen, luisterden naar gothic-muziek. Een aantal media hebben daarom geconcludeerd dat die jongens gothics waren. Maar het waren twee gefrustreerde pubers die zich een aantal symbolen uit de gothic-wereld hebben toegeëigend. Een tijd geleden ook een groot schandaal rond seksueel kindermisbruik in de Rooms-katholieke kerk. Dan ga ik toch ook niet zeggen dat alle christenen pedofielen zijn? Dat zou dezelfde kort-door-de-bocht-logica zijn.

Gothics recruteren ook mensen voor hun beweging, beweert Van Zevenbergen

Wáánzin! Dat is helemaal niet waar!

Geen wetenschap dus, deze scriptie.

Het is pseudo-wetenschap. In de jaren veertig werd ook op zogenaamd ‘wetenschappelijke’ wijze aangetoond dat alle niet-blanken inferieure mensen waren, compleet met bronvermelding en alles. Maar dat maakt het natuurlijk nog geen wetenschap. Hij heeft zich trouwens geweldig laten beetnemen door een grap op een website voor gothics serieus te nemen. Die bieden een pakket aan waarmee je instant gothic kan worden, met een zwarte plastic broek, deprimerende muziek en een lijstje met vervelende dingen om je ouders mee de gordijnen in te jagen. Pure satire, waarvan ik me niet kan voorstellen dat iemand dat niet doorheeft. Van Zevenbergen voert dat op als letterlijk voorbeeld van hoe verdorven gothics zijn.

Maar jij en andere gothics laten het hier niet bij zitten

We hebben ons tot de redactie van dat blad gewend. Die reageerde op een tamelijk lompe manier. Omdat iemand het artikel op een website had geplaatst, dreigde ze ons met juridische stappen wegens schending van het copyright. Verder werd ons meegedeeld dat de reacties die ter redactie waren binnengekomen op het artikel, de inhoud ervan bevestigden. Dat was het. Daar moeten we het mee doen. Ik had de redactie graag een avondje meegenomen om te laten zien hoe het werkelijk toegaat op een gothic-feest. Maar ze hield de boot resoluut af.

Heb je contact opgenomen met de Vrije Universiteit, waar Van Zevenbergen is afgestudeerd?

Ook. Daar zeiden ze dat onze bezwaren zouden worden voorgelegd aan de scriptiebegeleiders. Maar dan moet ik wel alle punten waartegen ik bezwaar maak onderbouwd weerleggen. Ik ben daar aan begonnen, we hebben honderden feitelijke onjuistheden op een rijtje gezet. Maar eigenlijk is dat de bewijslast omkeren. Wij worden immers gedwongen onze onschuld aan te tonen.

Jullie voelen je gestigmatiseerd.

Behoorlijk, ja. In de gothic-wereld heb je heus mensen die daadwerkelijk denken dat ze vampiers zijn en zo. Maar binnen elke cultuur lopen een aantal imbecielen rond.

Waarom maak je je eigenlijk zo druk? Het gaat om een nogal obscuur blaadje, dat geen normaal mens leest.

Dat dacht ik aanvankelijk ook. Maar hetzelfde geldt voor de Hofstadgroep. Aanvankelijk leek dat ook alleen maar te gaan om een paar rotjongetjes die rare berichtjes op obscure sites plaatsten, maar voor je het weet vallen er doden, weet je wel. Dingen lopen zo snel uit de hand, je weet nooit hoe een informatiestroom kan lopen. Het begint met een artikel in zo’n rotblaadje, maar een gerenommeerd dagblad kan het oppikken en dan gaat het een eigen leven leiden.

Je kunt je nu misschien beter voorstellen hoe veel moslims zich moeten voelen.

Inderdaad, ook daar gaat het om een kleine groep extremistische mensen waar het gros van de moslims op aangekeken wordt. Binnen de Black Metal-wereld zullen ook wel mensen zijn die wekelijks een geit aan Satan offeren, maar daar heb ik toch verder ook niks mee?

Joggen doet Peter Breedveld op het lawaai van Tool.