Zwijgen is verraad
Peter Breedveld
Vier jaar geleden presenteerde uitgeverij Van Gennep een nieuwe vertaling van Voltaires Filosofisch Woordenboek (1764). Onder de aanwezigen bevond zich de toen nog onbekende Hirsi Ali. Gun óns een Voltaire, smeekte ze. Dagblad Trouw vroeg haar daarop een essay te schrijven. Laat ons niet in de steek. Gun ons een Voltaire was de titel van dat stuk. De rest is, zoals dat heet, geschiedenis.
Je vroeg om een Voltaire, hier zit ze, zei Chris ten Kate, directeur van uitgeverij Van Gennep afgelopen donderdagmorgen tegen Hirsi Ali terwijl hij naar Nahed Selim wees. Hirsi Ali was in het Haagse perscentrum Nieuwspoort om het eerste exemplaar van Selims nieuwe boek Zwijgen is verraad. Openhartige verhalen over vrouwen en de islam in ontvangst te nemen. Daarin worden volgens Ten Kate in fluwelen bewoordingen harde kritische noten gekraakt.
En inderdaad. Selim is een kleine, ietwat schuchtere vrouw die zacht en bedachtzaam spreekt. Gros mots zijn haar vreemd, haar stijl is vriendelijk, lief zelfs. Toch maakt ze in haar column Ik heb een nieuwe vriend, die ze aan haar publiek voorlas, genadeloos gehakt van minister van justitie Donner en zijn verbod op smadelijke godslastering.
Het islamdebat moet voortgezet blijven worden, zei Selim. Daarbij zou zij zich Zonder voorbehoud aan de kant van de vrije meningsuiting scharen. Ze heeft wel een tweetal bezwaren tegen de manier waarop het debat nu wordt gevoerd. Ten eerste wordt er volgens Selim te veel verzwegen, uit angst, voorzichtigheid of tact. Maar zwijgen is verraad, kom op voor je mening, riep ze op.
Haar tweede bezwaar betreft het sentimentele gehalte dat vooral moslims en apologeten aan het debat geven. Als je zegt dat je je beledigd voelt, heb je daarmee mijn argumenten niet weerlegd, aldus Selim.
Het verschil tussen Nahed en mijzelf, zei Hirsi Ali, is dat ik atheïst ben geworden en daarom buiten de gemeenschap ben gezet. Nahed is altijd gelovige gebleven. Rationeel en op een waardige manier schrijft ze over dat geloof, terwijl ze tegelijkertijd de onzin blootlegt.
Een zeurpiet in het publiek maakte bezwaar tegen de vergelijking met Voltaire, want die zou seksistische opvattingen hebben gehad. Ik hoop dat mevrouw Selim meer te bieden heeft. Daar ging het niet om, wees Hirsi Ali hem terecht. Dankzij mensen als Voltaire is zelfkritiek onderdeel van de westerse cultuur geworden. Dat de islam nog lang zover niet is, had ze zich gerealiseerd toen ze Afshin Ellian voor het eerst had horen spreken, waarna hij door de moslims onder zijn toehoorders vreselijk was aangevallen.
Nahed en ik vertegenwoordigen dat wat verzwegen wordt binnen de islamgemeenschap, zei Hirsi Ali. Kritisch zijn wil toch niet per se zeggen negatief of vernietigend zijn. Inderdaad, viel Selim haar bij. Het is juist wanneer iets je na aan het hart ligt dat je redenen hebt om daar bijzonder kritisch over te zijn.
Klik hier voor een interview met Nahed Selim.
3 december 2005 — Algemeen
Reacties op dit artikel zijn gesloten. Wilt u reageren?
Stuur een e-mail naar de redactie.
RSS