Porno

Gin Hageman

Illustratie uit Dave Coopers Overbite.

Porno wordt beschouwd als één van de oorzaken van de losse seksuele moraal van de hedendaagse jeugd. Op veel verschillende internetsites kan je ellenlange pleidooien vinden over de schadelijkheid van porno voor jongeren. Volgens deze sites werkt porno ‘contraproductief’. Jongeren zouden de verkeerde dingen leren van porno. En misschien is dat wel waar.

Maar welke verkeerde dingen jongeren dan zouden leren, dat is volledig uit de tijd. Seks moet mooi zijn, seks is intimiteit tussen volwassenen, seks moet uit liefde gebeuren en dergelijke argumenten meer worden aangevoerd om jongeren maar zo ver mogelijk bij porno uit de buurt te houden. Maar in een maatschappij waar je om vier uur ’s middags op televisie al kan zien en horen dat seks ook gewoon zonder liefde kan gebeuren, zijn dat ietwat dwaze concepten in mijn ogen. Ik ben het dan ook oneens met de stelling dat porno niet geschikt zou zijn als middel voor seksuele voorlichting. Het is maar hoe je er als ouder mee omgaat in mijn ogen. Nou heb ik makkelijk praten, ik heb geen kinderen. Maar ik weet net zoveel van seks als de gemiddelde ouder, en ik ben zelf natuurlijk ook ‘ooit’ een jongere geweest. Bovendien kijk ik regelmatig naar porno. Ik zal u een voorbeeld geven.

Een aantal jaren geleden werkte ik bij een organisatie, ergens op een afschuwelijk industrieterrein in een kantorenpand. Ik zat op zo’n gezellige ‘beppenafdeling’. Ik hou er niet zo van zeg ik erbij, zo’n afdeling met dames van eind dertig, begin veertig die de hele dag niets anders doen dan klagen over hun partner, het huishouden en hun kinderen, maar soms levert het interessante gesprekken op. Om u een beeld bij de situatie te geven: de dames in kwestie deden licht administratief werk, werkten allemaal parttime en hadden allemaal (op één na) kinderen in de puberteit. Eén van de dames had haar dochter niet zo lang daarvoor een klein TV’tje met ingebouwde DVD-speler voor haar verjaardag kado gedaan. Dat bestond toen nog niet zo lang en moeders had geen idee hoe ze met die vrijheid van haar dochter om moest gaan. Dus besloot ze op een dag, toen haar dochter naar school was eens te controleren wat het meisje zoal op haar nieuwe DVD-spelertje gadesloeg.

Ze was zich het ‘apezuur’ geschrokken, want wat bleek, de dochter had heuse porno zitten kijken. Veertien was ze, het meisje. De schande. Ze klopte niet. En dat zei haar eigen moeder. De dames op de afdeling vielen bijna over elkaar heen met hun veroordelingen, moeders had een groot probleem en de rest van de beppen zou haar wel even helpen een passende oplossing te vinden. Ik had daar een sturende functie op die afdeling. En om onduidelijke redenen werd dat van mij in deze kwestie ook verwacht. Misschien omdat ik zelf ook jong was, misschien omdat ze wisten dat ik niet echt ‘gevangen’ zat in mijn eigen seksualiteit. Als ík het zelfs zou veroordelen, nou dan was er echt iets aan de hand, dat was een beetje de toonzetting waarmee mijn bemoeienis in de kwestie werd afgedwongen.

Maar dat deed ik dus niet. Het veroordelen. Dat schoot totaal in het verkeerde keelgat. Het meisje had nooit seks gehad, dat wist moeders zeker, en eerlijk gezegd had ze ook niet gedacht dat haar dochter al met seksualiteit bezig was. Of ze ooit over seks hadden gepraat in het gezin? Nee natuurlijk niet! Daar was de dochter immers nog veel te jong voor. “Blijkbaar niet,” antwoordde ik op die uitspraak, “je dochter blijkt er oud genoeg voor te zijn, ze is er immers mee bezig.” De natuur laat zich nu eenmaal niet op die manier dwingen.

Na een lang geharrewar over en weer moest moeders dan toch erkennen dat haar dochter misschien toch wel al seksuele behoeften zou kunnen hebben, maar pórno, dát kon écht niet! Toen ik zei dat ik niet in zag waarom niet, keek de dame me aan alsof ze water zag branden. Dat ik dat niet wist. Porno was pure vuiligheid, uitbuiting van vrouwen, straks ging haar dochter nog denken dat het normaal was allemaal, wat ze in die films deden.

Tja, ik geef toe, er zijn films die mij ook veel te ver gaan. Maar er zijn genoeg films die mooi zijn om te kijken, ook voor vrouwen en meisjes, daar blijf ik bij. Kijk, een tiener porno door zijn of haar strot te duwen terwijl hij of zij er helemaal niet mee bezig is, dat vind ik verkeerd. Maar dit meisje keek het uit zichzelf. Moet je het dan gaan verbieden? In mijn ogen werkt dát juist contraproductief. Als moeder zou ik liever willen dat mijn dochter opgewonden raakte van een pornofilm dan van een jongen die haar een avondje in de kroeg feteert. En dat ze voor de eerstkomende tijd genoeg leert te hebben met zelfbevrediging en porno, en de jongens uitstelt totdat ze daar écht klaar voor is.

Want zeg nu zelf dames, waarom ging u voor het eerst met een jongen naar bed? Toch zeker omdat het van binnen zo ondraaglijk begon te kriebelen en dat het er nu maar eens van moest komen? Porno kan dat moment in mijn ogen juist uitstellen. En daarbij, in de pornofilms die ik kijk, is er juist veel aandacht voor vrouwelijk genot, iets wat veel meisjes en vrouwen blijkbaar nog moeten leren.

Als je er de hand in wil houden, kies dan uit welke porno je tienerkinderen wel en niet mogen kijken, wat jij geschikt vindt en wat niet. Via de media, gesprekken met andere jongeren en hun ouders komen tieners op veel meer manieren in aanraking met seksualiteit en worden ze (zoals de site van de Katholieke Universiteit Leuven zo mooi omschrijft) geconfronteerd met uiteenlopende visies op relaties en seksualiteit. Ook als jongeren porno kijken kunnen ouders daarin bijsturen en hun kinderen leren kritisch te kijken naar dit soort dingen. En om nog maar eens de Katholieke Universiteit van Leuven aan te halen: ‘Een integraal opvoedingsmodel beoogt jongeren … ook kritisch te leren kijken naar de informatie die ze krijgen en deze te toetsen aan hun eigen gevoelens, verwachtingen en waarden. Opvoeden is naast informeren ook ‘formeren’ in de zin van handvaten aanreiken om een eigen mening te vormen’.

De moeder in kwestie heeft haar dochter ‘vanzelfsprekend’ verboden nog naar porno te kijken. Een half jaar later ontdekte ze dat het meisje stiekem aan de pil was gegaan en zich ‘had laten pakken’ door een jongen van school, ergens op straat na het stappen. Ik durf niet te beweren dat moeders dit had kunnen voorkomen door het meisje naar porno te laten kijken, maar wellicht, met de goede sturing en andere hulpmiddelen had het meisje ook op een andere manier aan haar trekken kunnen komen?

Gin Hageman is studente culturele antropologie te Amsterdam. Meer op haar weblog.