Een dagje Hebron

Hanna Bouaicha

Hebron is een omstreden stad in de West Bank. Omstreden omdat er veel conflict bestaat tussen de locale Palestijnse bewoners en de kolonisten. In en rondom Hebron zijn verschillende nederzettingen waar veelal religieuze Israëlische Joden stukken Palestijns grondgebied hebben ingenomen. Deze kolonisten zijn, vooral bij seculiere Israëliërs, niet geliefd. Ze zien hen als irrationele religieuze fundamentalisten die de gespannen politieke situatie alleen maar verergeren.

De aanwezigheid van kolonisten in het bezette gebied maakt de situatie ingewikkeld. De Israëlische overheid neemt verantwoordelijkheid voor hen, met name hun veiligheid, waardoor er verschillende checkpoints en veel militairen aanwezig zijn in dit gebied. Het is nog niet zo makkelijk om territoriaal overzicht te krijgen gezien de complexe verdeling en daarbijbehorende regelgeving. Behalve dat de Palestijnse gebieden, post-Oslo, zijn verdeeld in A, B en C, is Hebron sinds 1997 verdeeld in H1 en H2. Het ABC heeft betrekking op de bezette gebieden in het geheel terwijl de H verwijst naar Hebron specifiek. H1 is volledig Palestijns en valt onder Palestijns gezag. H2 is het gebied waar ook de kolonisten zitten en valt volledig onder Israëlisch gezag.

De organisaties Breaking the Silence en Children of Abraham organiseren tours naar Hebron (in H2) gericht op met name Israëliërs om bewustzijn te creëren. Het dagelijkse leven in Hebron is enorm bemoeilijkt sinds de verdeling.

Wij gingen niet met de tour mee maar op eigen gelegenheid op bezoek bij een Palestijnse vrouw. Via het H1-gebied, door een checkpoint, kwamen we aan in H2, waar ze woont. Ze vertelde ons over het leven in Hebron. Het feit dat Palestijnen in H2 niet mogen autorijden is natuurlijk absurd, maar ze zei daarbij lachend dat haar conditie is verbeterd door al het lopen.

Hebron staat bekend om de problematische situatie met de kolonisten die agressief zijn jegens de Palestijnen. De omgekeerde wereld, want hier zijn het vooral kolonisten-kinderen die met stenen gooien naar de Palestijnen. Haar zusje vertelde over haar ervaring met de agressie van de kolonisten. De meisjes worden op weg naar school lastig gevallen tot het niveau waarop ze zich lichamelijk moeten verdedigen. Maar ook hier werd grappend op gereageerd, waarbij het zusje stoer vertelde dat ze haar belagers heus wel aankan en heel sterk is geworden.

De familie was benieuwd naar de mening van de buitenwereld op Hebron. Een broer van onze gastvrouw vertelde ons dat het beeld, dat Hebron gevaarlijk zou zijn, niet terecht is. Ik vroeg hem nog, enigszins cynisch, of hij gelooft dat Hebron echt veilig is. Volgens hem komt de agressie vooral vanuit de kolonisten. Dit Palestijnse gezin is een uitzondering omdat bijna alle kinderen in binnen en buitenland hebben gestudeerd. Het was een bijzonder bezoek, zelfs te gezellig, waardoor we verlaat vertrokken.

We hadden ons voorgenomen om in ieder geval ruim voor het donker weer op weg terug te gaan naar Jeruzalem. In de schemering liepen we terug van H2 richting H1 om daar een busje te nemen. Op weg werden we lastiggevallen door een paar Palestijnse jongens. In eerste instantie zag ik het als onschuldige jongetjes die nieuwsgierig waren naar een paar Westerse vrouwen. Ik heb zelf veel ervaring met lastige jongetjes en mannen in Arabische landen en heb daarmee leren omgaan. De meest effectieve strategie is hen totaal negeren en doorlopen, maar de grens ligt bij het aanraken. En deze jongens gingen te ver.

Even was er een moment van opluchting toen we het checkpoint naar H1 bereikten en de Israëlische militairen zagen. Ik heb in Israël wel vaker in zo’n paradoxale situatie gezeten, waarbij de militairen, wier vanzelfsprekende aanwezigheid me tegen de borst stuit, je toch een gevoel van veiligheid geven. Een haat/liefdeverhouding met Israëlische militairen dus. Maar het gevoel van veiligheid was van korte duur want we gingen het H1-gebied binnen, en de jongens liepen vrolijk door het checkpoint achter ons aan.

De situatie leek steeds agressiever te worden, vooral toen één van de jongens met een straathond achter ons aankwam. We probeerden kalm te blijven en liepen gehaast richting het taxibusje. Toen we dat eenmaal bereikten en de chauffeur ons in bescherming nam, dacht ik dat de situatie onder controle was. Maar dat bleek niet het geval. De jongens bleven lastig en agressief. Vanuit het busje bekeek ik de jongens pas goed en ik zag de blik in hun ogen. Een blik van agressieve uitzichtloosheid. Ik zag ook dat een paar volwassen mannen geen overwicht hadden op deze jongens. Er was een moment dat ik de situatie als écht onveilig beschouwde omdat deze jongens niet gevoelig waren voor autoriteit. Volgens mij waren ze gevoelig voor helemaal niets. Dit waren totaal andere jongens dan ik ooit had meegemaakt. Dit ging veel verder dan onschuldig geflirt of pesterij. Het werd echt agressief. Maar gelukkig ging het busje rijden en kwamen we uiteindelijk veilig thuis. Achteraf gezien was het enigszins naïef van ons om op dat tijdstip als vrouwen onbegeleid te gaan lopen in een stad als Hebron.

Zo’n ervaring zet je direct weer terug in de realiteit. Natuurlijk is het fantastisch om een leuk Palestijns gezin te ontmoeten en hun verhalen te horen. Zij zijn in feite niet anders dan wij, met ambitie en dromen. In gesprek met die broer was ik bijna meegegaan in de illusie dat Hebron veilig zou zijn. Je kunt zo’n ervaring met deze jongens afdoen als een incident of bagatelliseren met één of andere verklaring van hun onschuldige motieven. Je kunt misschien ook stellen dat je dit over je afroept als je als vrouwen alleen in Hebron gaat lopen (ondanks het feit dat we volledig bedekt gekleed gingen).

Ik zal nooit kunnen begrijpen wat deze jongens hebben meegemaakt en wellicht nog zullen meemaken. Misschien is dat wat de agressiviteit en de hatelijke blik in hun ogen kan verklaren. Hoe dan ook, deze jongens zijn deel van deze situatie. Resultaat van een doodlopende weg van wanhoop.

Hanna Bouaicha (1974), bijna afgestudeerd socioloog, is Arabier en geïnteresseerd in Joden. Bij voorbaat verdacht! Voor Frontaal Naakt bericht ze regelmatig vanuit Jeruzalem, waar ze de secularisering van joden onderzoekt. Lees hier, hier, hier, hier, hier en hier haar eerdere verslagen.