Ajax
Ruud Hendriks
Schrijver en scenarist Michael Herr schreef in zijn aan filmregisseur Stanley Kubrick gewijde hommage onder andere over antisemitisme, dat tussendoor vaak ter sprake kwam vanwege een door Kubrick nooit gerealiseerde film, The Aryan Papers, naar het boek Wartime Lies (1991), van Louis Begley. Eerder werkten Kubrick en Herr samen aan Full Metal Jacket (1987).
Research leerde hem iets bijzonders over Amsterdamse voetbalclub Ajax. Herr beschrijft het in zijn hommage:
“In Holland, he’d heard, there was a soccer team called Ajax that had once had a Jewish player, and ever since then Dutch skinheads would go to all the team’s matches and make a loud hissing noise, meant to represent the sound of gas escaping into the death chambers. ’And that’s Holland, Michael. A civilized country.’ Laughing.“
Herr deelt ook zijn ironische observatie dat Kubrick niet tot de midden-klasse van Amerikaans-Joodse mannen behoorde, die bang waren voor succes. Hij adresseert Kubricks dubieuze smaak met betrekking tot racistische grappen:
“Hey Michael, what’s the American Dream?”
“I give up.”
“Ten million blacks swimming to Africa, with a Jew under each arm.”
To which he added, “Don’t worry, Michael. They don’t mean us.”
Eindeloos had ie Michael Herr aangeraden het boek The Destruction of the European Jews te lezen. Herr beschrijft:
Finally I said, “Stanley, I can’t make it.”
“Why not?”
“I don’t know. I guess right now I just don’t want to read a book called The Destruction of the European Jews.”
“No, Michael,” he said. “The book you don’t want to read right now is The Destruction of the European Jews, Part Two.”
Steven Spielbergs Schindler’s List (1993) en het succes daarvan droegen eraan bij dat Kubrick afzag van The Aryan Papers, een film waarvoor de Nederlandse actrice Johanna ter Steege al was gecast. De voornaamste reden, liet Kubricks weduwe Christiane na zijn dood weten, was dat de horror van antisemitisme hem verscheurde, depressief maakte.
Ruud Hendriks is regisseur en docent scenarioschrijven.
RSS