Home » Archief » Circustent


[22.11.2015]

Circustent

Jona Lendering

yuko3
Foto: Yuko Kashiwagi in Killers on Parade

Mijn werk bestaat eruit wetenschap uit te leggen aan het publiek. Daarbij beperk ik me tot uitleg over de oude wereld: Babyloniërs, Joden, Grieken en Romeinen zijn, zoals de vaste lezers van mijn kleine blog weten, mijn voornaamste onderwerp. Ik heb collega’s die veel weten over sterrenkunde,quantumfysica, wiskunde of geneeskunde. Het is moeilijk te definiëren wat die mensen verbindt, want sommigen zijn universitair medewerker en anderen zijn journalist, maar ze lopen vaak tegen dezelfde problemen aan.

Omdat het goed is ervaringen uit te wisselen, is er een Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland (VWN), die dertig jaar geleden werd opgericht. De oprichters waren ontevreden over de academische voorlichting, maakten zich zorgen over de arbeidsmarkt en zochten een platform om te spreken over inhoudelijke problemen.

Middelbare school niet afgemaakt

Zie ik het goed, dan is de academische voorlichting sindsdien verbeterd in de exacte wetenschappen en verslechterd in de geesteswetenschappen, dan spelen de problemen op de arbeidsmarkt nog net zo hard en dan heeft de discussie over de inhoudelijke problemen geleid tot professionalisering. Niet alle problemen zijn opgelost, maar er is bijvoorbeeld een handboek waarin in elk geval van simplistische oplossingen wordt uitgelegd waarom ze niet kloppen. Dat het boek – als ik het goed heb geteld – negen verschillende namen gebruikt om de beroepsgroep te typeren, illustreert dat wetenschapsvoorlichting vooral een heel gevarieerd vak is, zo gevarieerd als de wetenschap zelf en het publiek dat wordt bereikt.

Hoe gevarieerd, is misschien wel te illustreren met een voorval tijdens de discussie over enkele stellingen waarmee vrijdag een einde kwam aan het jubileumsymposium “Van ivoren toren naar circustent”. Eén van de stellingen luidde dat wetenschapsvoorlichting zich teveel richtte op gelijkgestemden – hoogopgeleiden bijvoorbeeld. Ik heb daar zo mijn eigen ideeën over – de Nederlandse oudhistorici schrijven vooral voor mensen die de middelbare school niet hebben afgemaakt – maar hoorde interessante observaties.

Gekke dingen

Zo vertelde Erik Kwakkel dat hij met nieuws vanuit De Jonge Academie wel De Volkskrant en het Handelsblad kan bereiken, maar niet De Telegraaf en het Algemeen Dagblad. Iemand vroeg of het eigenlijk wel erg was dat alleen hoogopgeleiden werden bereikt.

Ik had niet het idee dat er gekke dingen werden gezegd tot Iris Roggema erop wees dat juist in “simpele” bladen, zoals Libelle, veel aandacht was voor gezondheidsnieuws en psychologie. Dat was onweerlegbaar en ineens realiseerde ik me dat, terwijl de sprekers tot nu toe impliciet wetenschap hadden gelijkgesteld aan grensverleggend onderzoek, veel anderen vooral aandacht hebben voor de praktische kant. Niks wereldschokkends, maar het toont dat de aanwezigen op heel verschillende manieren kijken naar hun werk, naar hun publiek en naar wetenschap.

Klimaatverandering

Het toont ook dat het goed is ervaringen uit te wisselen en wat dat betreft zaten we vrijdag goed. Wat die circustent kan inhouden, werd geïllustreerd door Roger Pielke, die zich als wetenschapper bezighoudt met klimaatverandering en erop heeft gewezen dat er geen bewijs is voor een correlatie tussen klimaatverandering en extreem weer. Dat is een boodschap die niet iedereen op prijs stelt, zodat is geprobeerd met een smeercampagne hem het werken onmogelijk te maken. Hierbij handelde menig wetenschapsjournalist als bondgenoot van een alarmistische milieubeweging. Pielkes conclusie was dat je het als wetenschapper niet kon winnen als de politiek en de pers zich tegen je keren.

Zijn tegenstanders verdedigden echter wat zij zagen als de wetenschap. Daar is niets mis mee, maar Pielke wees er terloops op dat wetenschapsjournalisten in de Verenigde Staten zich beschouwen als verdedigers van de wetenschap (en dus niet als degenen die het proces beschrijven en eventueel als waakhond optreden). Deze belangenverstrengeling van wetenschapper en wetenschapsjournalisten zou het Leitmotif van het symposium worden.

Een vraag die overigens niet werd gesteld: is een hetze anders of erger als het een wetenschapper betreft dan, pakweg, een soapie, een blogger, een politicus of iemand die een onhandige tweet de wereld instuurt?

Ontspoorde discussies

De tweede spreker was Frans Brom van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, die een schets gaf van de circustent en Pielkes verhaal van wat context voorzag. Hij vertelde dat zes voorbeelden van ontspoorde discussies (alle uit de exacte wetenschappen) waren onderzocht en dat steeds hetzelfde patroon zichtbaar was:

  1. Eerst is er een rustige, gestructureerde discussie;
  2. Dan ontstaat er een legitiem “counter-discourse”: enkele hoogleraren stellen kritische vragen, er zijn “contradicting experts”, een televisiedocumentaire plaatst vraagtekens;
  3. In de discussie beperken wetenschappers zich dan tot de rationele aspecten;
  4. Het maatschappelijke debat, dat is ingegeven door andere thema’s, doet de discussie ontsporen

Ik heb op mijn kleine blog verschillende voorbeelden gegeven uit mijn eigen vak, zoals de zionistische archeologie, Cyrus de Grote, de etniciteit van de antieke Macedoniërs en het Jezusmythicisme.

Magische piramidekrachten

Steeds loopt de wetenschap weer in de val dat ze niet ingaat op irrationele argumenten die maatschappelijk juist zeer relevant zijn (in deze gevallen: bezorgdheid over de toekomst van een door vijanden omringd Israël, bezorgdheid om het seculiere karakter van Iran, bezorgdheid om territoriale claims op Thessaloniki, bezorgdheid om hedendaags christen-fundamentalisme).

Kortom: Broms verhaal ging er bij mij in als koek. De conclusie die Brom en Pielke trokken, dat depolitisering niet mogelijk is, lijkt me echter iets te kort door de bocht. Zeker, de ontspoorde debatten in de oudheidkunde suggereren eveneens dat er weinig hoop is, maar het moet gezegd: zoals kwakgeschiedenis de kop kan opsteken, zo kan ze ook kopje onder gaan. Je zult nog maar weinigen horen over de magische piramidekrachten. De tijd werkt wellicht in het voordeel van de wetenschap.

Publieke reflectie

Brom adviseerde beleidsdiscussies niet te vernauwen tot wetenschappelijke vragen en brede discussies te organiseren. Ik kon alleen denken aan de discussie over de Wetenschapsagenda, die zó snel moest plaatsvinden dat er geen gelegenheid was voor publieke reflectie en waar de vragen zó moesten worden ingediend dat vragenstellers ze niet van de noodzakelijke context konden voorzien.

Jona Lendering heeft een nieuw boek uit: Israël verdeeld. Hij is ook betrokken bij een nieuw oudheidkundig tijdschrift, Ancient History Magazine, waar ik goede verhalen over hoor. Dit stuk is gejat van zijn eigen website. Daar gaat het verhaal ook nog verder.

Jona Lendering, 22.11.2015 @ 11:31

[Home]
 

11 Reacties

op 22 11 2015 at 11:45 schreef Roland:

Steeds loopt de wetenschap weer in de val dat ze niet ingaat op irrationele argumenten die maatschappelijk juist zeer relevant zijn.

Het mooiste voorbeeld van irrationele argumenten waar wetenschappers onvoldoende oog voor hebben is religie. Ook Dawkins, toch een stuk beschaafder dan bv. Hitchins en Harris, heeft hier moeite mee: https://www.youtube.com/watch?v=LbQv-YSA_rI

Op de tweede plaats zou ik zetten: de gedachte dat mensen door hun geboorte of afkomst bepaalde eigenschappen delen: racisme, of groepsdenken in al zijn vormen.

Een eervolle derde plaats voor de bijna universele angst van mensen voor verandering in hun directe leefomgeving, hun leven, hun wereld.

op 22 11 2015 at 17:08 schreef Thomas E:

Eén van de wetenschappers die zich wel bezighoudt met religie is Emanuel Rutten. Deze jonge wiskundige/filosoof heeft briljant aangetoond dat het niet te bewijzen valt dat een almachtige god niet bestaat. Met behulp van zijn ‘modaal-epistemische Godsargument’ redeneert hij nog een stapje verder en komt tot de conclusie van die almachtige god wél moet bestaan. Volgens veel kritici zitten er zwaktes in zijn logische redenering, maar boeiend blijft het!

op 22 11 2015 at 18:14 schreef sjonnie annoniem:

Of Cees Dekkers en Ronald Meester, Thomas E.

op 22 11 2015 at 18:24 schreef Roland:

Thomas, ik zou bijna zeggen dat ik ‘geloof’ dat het niet-bestaan van god niet te bewijzen valt. Het is in het algemeen moeilijk de afwezigheid of het niet bestaan van iets te bewijzen; dit geldt ook voor elfjes en ufo’s.

Ik vind overigens ook dat de bewijslast ligt bij de mensen die claimen dat er een god is, of je nu als christen, moslim of hindu opgevoed en opgegroeid bent.

Alles overwegende zou het beter zijn als een almachtige god aan alle (wetenschappelijke en religieuze) twijfel een eind zou maken en zich duidelijk zou manifesteren.

op 22 11 2015 at 19:01 schreef sjonnie annoniem:

Het probleem met opperwezens zit hem in de beperking(en) van het menselijke brein.
Het niet kunnen nalaten van de vraag waar komen we vandaan en waar gaan we naartoe.
Geen enkele aanhanger heeft vertrouwen in de macht van de aanbedene. Ze treden op als soldaat van die aanbedene ;)

op 22 11 2015 at 19:42 schreef Thomas E:

“Geen enkele aanhanger heeft vertrouwen in de macht van de aanbedene. Ze treden op als soldaat van die aanbedene ;)”

Absoluut! Als er ‘van hogerhand’ gestraft moet worden, laat die almachtige dat dan doen. Sla niet eigenmachtig als een hulpsheriff aan het moorden.

op 23 11 2015 at 10:11 schreef Emigrant:

@Tomas E.: Echt moeilijk is het pas, aan te tonen dat die (vermeend) bewezen god de hand heeft gehad in de totstandkoming van één of meer van de heilige schriften waar iedereen zich zo druk over maakt.

op 23 11 2015 at 16:54 schreef Ben:

Wat mij betreft zijn wetenschappers al irrationeel genoeg.Niet voor niks zijn 75% van studies niet repliceerbaar. Vaak is de opzet van studies uiterst gênant.

Het is ook bekend dat mensen met echt hoge IQ’s zijn ondervertegenwoordigt bij wetenschappers en mensen met een universitaire studie. Dit klinkt vreemd omdat ze gemiddeld hoger scoren maar niet wanneer je beseft dat studies vooral passen bij een beetje intelligente mensen en mensen boven 130 IQ vinden het weinig zinvol( mijn halve familie) en hebben ook geen zin allen sterrenkunde te gaan doen.

op 24 11 2015 at 12:44 schreef Hans:

@Jona
Ben je bekend met het werk van David Bohm?
Een uitnodiging tot dialoog volgens Bohm kan weldegelijk leiden tot meer inzicht.

David Bohm – On Dialogue

groeten
Hans

op 26 11 2015 at 12:53 schreef MarcodB:

Het gaat hier over Pielke Jr en dit is stuk waarover de controversie onstond: http://fivethirtyeight.com/features/disasters-cost-more-than-ever-but-not-because-of-climate-change/
Het is een observatie (ondermeer van verzekeraar Muenchen Re, dat de kosten van rampen stijgen. Muenchen Re legde een directe link met klimaatverandering.
Pielke Jr stel ontkent deze link, en stelt dat er meer steeds is om kapot te maken dan voorheen.
Hier wat een reacties op het stuk:
http://thinkprogress.org/climate/2014/03/19/3416369/538-climate-article/ en
http://thinkprogress.org/climate/2014/03/19/3416369/538-climate-article/ en uiteindelijk ook hier
http://www.huffingtonpost.com/john-p-abraham-phd/roger-pielke-climate-science_b_5038272.html
Dit zijn m.i. rationele, goed beargumenteerde reacties, die stellen dat Pielke het niet bij het rechte eind heeft en dat dit niet voor het eerst is als hij over klimaat schrijft. Decide for yourself…

op 03 12 2015 at 09:52 schreef lambert ramackers:

Wetenschap:ik krijg een Idee,zoek aanwijzingen,ontwikkel of zoek bewijzen
Zoek bevesting(publikatie)in reakties.
Blijf denken over het onderwerp.
Enkel een mening geven zonder deze argumenten
blijft geloven.

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in Januari

O Een inhoudelijk gesprek met Thierry Baudet

O Een totaalverbod op honden is gerechtvaardigder dan een vuurwerkverbod

O ‘Ik wou dat ik echt iemand had die om me geeft’

O Zelfs jonge kinderen zijn niet veilig voor extreemrechtse bokito’s Marjolein Faber en Wierd Duk

O De vlammende hakken van Ebissé Rouw

O Frank van der Linde, een etterbak with a cause

O De ‘Excuusjoden’-haat van Esther Voet en Bart Schut

O Zihni Özdil is zelf een fascist en hier is waarom

O Nee, Fidan Ekiz, de vrije meningsuiting is niet in gevaar omdat de kijkers jou niet lusten

O Ionica’s favoriete boeken van 2019

 

Meest gelezen in het afgelopen decennium

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS