Frontaal
Naakt
27 november 2009

Hoe handhaaf je het lerarentekort

Yezkilim

7V18

Hoe houd je onderwijsambtenaren bezig? Door de ene helft te laten verzinnen hoe het lerarentekort verkleind kan worden en de andere helft plannen te laten bedenken om het tekort juist nòg groter te maken. In de krant kom je ze om beurten tegen. De ene keer vind je er plannen om het vak van leraar aantrekkelijker te maken, maar met de voorstellen die je de volgende keer leest, wordt het vak juist minder aantrekkelijk.

Leraar zijn is zwaar, maar meestal is het nét vol te houden. Ten eerste heb je lang en vaak vakantie, zodat je tussendoor kunt herstellen. Ten tweede kom je vroeg thuis, zodat je even uit kunt blazen voor je ’s avonds je lessen voorbereidt en je proefwerken nakijkt. Ten derde moet je je aan van alles en nog wat houden, maar je bent in elk geval baas in eigen klas. En ten vierde hoef je naast de administratie van alles wat je leerlingen doen in elk geval geen kilometers bij te houden, onkosten te declareren of tijd te schrijven.

Dit alles hebben de lerarentekortvergrotingsambtenaren goed door. Ze doen dan ook regelmatig voorstellen om de schoolvakanties korter te maken. Dit gaat vast een keer lukken, want ze weten zich gesteund door veel jaloerse niet-leraren die pas gelukkig worden als anderen iets afgenomen wordt wat zij óók niet hebben. Ten tweede is de school waar de leraar, net als de directie pas om vijf uur naar huis mag in opkomst. Dat wordt binnenkort epidemisch en vervolgens wordt het een landelijke regel, wacht maar af. En als het aan de Onderwijsraad ligt, moeten ook het derde en het vierde lichtpuntje worden gedoofd, want in de nota Naar Doelmatiger Onderwijs (PDF) van 4 november stelt de raad én voor om grote klassen met meerdere leraren te maken én om leraren te laten tijdschrijven.

Er is wat voor te zeggen om ambtenaren tijd te laten schrijven. Dat zou hier en daar wel eens heel onthullend kunnen zijn. Maar begin dan niet met degenen van wie vaststaat dat het werk, zeker onder de lessen, keihard afzien is. En zeker niet met allerlei smoesjes. Onderzoek? Als je onderzoekt hoe konijntjes het doen, neem je een steekproef en bestudeer je ze niet allemáál. En er persoonlijke beoordelingen en beloningen aan vastknopen? Hoe dan? Is veel tijd kwijt zijn goed of juist slecht? Krijgt de ervaren leraar, die maar weinig tijd kwijt is aan de lessen waar hij of zij jarenlang in investeerde, een slechte beoordeling en wordt de leraar die voortdurend bezig is om er iets behoorlijks van te maken, maar zonder succes, goed beoordeeld? Of juist omgekeerd?

Maar het schokkendste stukje uit de nota vond ik misschien nog wel het uitgangspunt: doelmatigheid is nodig vanwege de enorme bedragen die er naar het onderwijs gaan. Ja hoor, alle scholen staan vol met de mooiste en nieuwste design-meubels, maar niet heus: als je ergens al nieuw meubilair vindt, is dat omdat de vorige niet alleen al jaren rijp voor de vuilnisbelt waren, maar ook nog eens letterlijk uit elkaar begonnen te vallen, want dát is de situatie in de meeste scholen. En kijk dán eens met een prijsbewust oog naar de werkplekken van andere ambtenaren. Wel eens in een stadsdeelraadkantoor geweest bijvoorbeeld?

Yezkilim is een full-time allround compulsief obsessief probleemoplosser, met als specialiteit radicale onderwijshervormingen. Daarnaast is ze wiskundeleraar.

Yezkilim