Gepaste afstand
Hassnae Bouazza
Foto: Yuko Kashiwagi in Killers on Parade
Bij de begrafenis van de Marokkaanse sociologe en feministe Fatima Mernissi waren haar vriendinnen en mede-activistes aanwezig. Dat klinkt weinig opmerkelijk, maar in de islamitische traditie horen vrouwen niet bij de begrafenis te zijn (hoewel er bronnen zijn die dat tegenspreken). Ik heb dat lange tijd niet geweten. Ik had werkelijk geen flauw benul tot mijn vader overleed en ik met die onbegrijpelijke traditie geconfronteerd werd.
Er is niets verdrietigers dan het verlies van een dierbare. Dat vervolgens anderen – wildvreemden – voor jou denken te bepalen of je bij de uitvaart mag zijn omdat je een vrouw bent, is onverteerbaar.
Dat vrouwen Mernissi hebben begeleid naar haar laatste rustplaats is dus revolutionair. Ik hoop met elke vezel in mijn lijf dat deze rituele segregatie afbrokkelt, maar om dat voor elkaar te krijgen, moeten we toch wel wat onkruid wieden en daarbij man en paard benoemen.
Primitieve oerdriften
Wie schetst namelijk mijn verbazing als Bram Wijbenga, de CDA-politicus die carrière maakt als zogenaamde ‘liberale moslim’ die niet bang is voor zelfkritiek, een vurig voorstander blijkt te zijn van deze achterhaalde traditie.
Ach, eigenlijk verbaast het me helemaal niet. Het gebeurt me namelijk iets te vaak dat zogenaamde vrijzinnige (ex-)moslims onverbeterlijke seksisten zijn die hun primitieve oerdriften niet de baas kunnen.
Op Facebook ontpopt meneer de ‘liberale moslim’ die geen gelegenheid voorbij laat gaan om de conservatieve moslimgemeenschap de maat te nemen, zich als een verstokte, rigide moslim. ‘Vrouwen mogen wel aanwezig zijn op begrafenis maar op gepaste afstand’, aldus Wijbenga, en daarna nog een keer: ‘Bij de begrafenissen die wij uitvoeren vragen wij altijd om een gepaste afstand.’
Islamitische begrafenis
Wijbenga houdt de ‘islamitische godsdienst codex’ aan en dus is er volgens hem ‘weinig ruimte voor een persoonlijke invulling van een Islamitische begrafenis’. Het is hem er blijkbaar alles aan gelegen om vrouwen bij een begrafenis op gepaste afstand te houden, want hij verdedigt zijn zaak met vuur: ‘Het is eigen beslissing om Islamitisch begraven te worden of niet.’ Driftig citeert hij uit islamitische geschriften.
Zo dan, er is een codex! Ja, dan houdt het op, hè. Wie zijn wij nou helemaal om als vrouwen te eisen dat we gelijkwaardig worden behandeld, want de codex. En als je als vrouw baalt dat je je overleden dierbare niet mag begeleiden, heb je pech, want je kiest toch zeker zelf voor een islamitische begrafenis?
Wijbenga vindt dat vrouwen niet bij begrafenissen horen, of althans op gepaste afstand, omdat dat nu eenmaal zo is. Nu ja, vroeger gingen mensen dood aan de pest, maar gelukkig waren er artsen die zich daar niet bij neerlegden en op zoek gingen naar een medicijn. Als ze toen ook de armen ten hemel hadden geworpen en verzucht ‘het is nu eenmaal zo, het is de codex’, waren we met heel wat minder wezens overgebleven op aarde. Misschien was Wijbenga dan wel niet geboren. Nou ja, elk nadeel heeft z’n voordeel.
Gewelddadige extremisten
Kijk, gewelddadige extremisten zijn een groot probleem. Maar die zijn herkenbaar en die kun je aanpakken. Het echte kwaad in de islamitische wereld, de reden waarom veranderingen vaak te traag gaan, wordt gevormd door mannen als Wijbenga. Van die types die zich heel progressief opstellen, maar in werkelijkheid hypocrieten zijn die maar niet kunnen integreren in de 21ste eeuw en met de idee dat vrouwen gelijkwaardig zijn aan mannen.
Vrouwen kunnen, mogen en moeten overal naast en tussen de mannen staan als ze daar behoefte aan hebben. Als Wijbenga dat niet kan verdragen, moet hij zelf maar gepaste afstand houden.
Hassnae Bouazza is regisseur en eindredacteur van Femke Halsema’s serie Seks en de Zonde, schreef een boek over Arabieren, Arabieren Kijken. En ze heeft haar eigen hedonistische site, Aicha Qandisha. Deze zomer heeft ze in Beiroet de Arouwad Award gekregen voor haar stukken over de Arabische wereld. Lees vooral ook haar relaas over het racisme op de progressieve redacties waar zij heeft gewerkt.
RSS