Grote muilen

Hassnae Bouazza

De eerste keer dat ik Souad Alshammary persoonlijk ontmoette, was op een vroege ochtend in Caïro, in een hotel vlakbij het Tahrirplein, een dag voordat president Morsi en zijn Moslimbroeders werden verjaagd.

Na een lange reis en een te korte nacht klopte ik aan op haar hotelkamer, en het moment dat ze opendeed, was ik verliefd.

Hoewel, dat is niet helemaal waar. Eigenlijk was ik al eerder verliefd geworden op haar, toen ik haar op de Arabische zenders de conservatieven en extremisten klop zag geven; zonder gêne of terughoudendheid (“hoezo mogen mannen met vier vrouwen trouwen? “Vrouwen zijn veel virieler, dus het zou logischer zijn als vrouwen vier mannen mogen”). Die ochtend in haar kamer sloeg de vonk nog eens goed over en ontstond er niet alleen een mooie samenwerking, maar ook een warme band.

Bureaucratische rompslomp

Haar arrestatie door de Saoedische autoriteiten hing al lange tijd als een zwaard van Damocles boven haar hoofd. Pogingen haar te helpen, verliepen frustrerend stroperig. Het is om moedeloos van te worden: de bureaucratische rompslomp die een burger in gevaar allemaal moet doorstaan om eventueel te kijken of er heel misschien iets gedaan kan worden.

Terwijl de bureaucratie nog warm moest lopen, vervlogen haar kansen. Ze werd gearresteerd, precies zoals we verwacht hadden. En ze zit vast. Net wat we vreesden.

Ik heb pas over haar arrestatie geschreven nadat ik er van haar en haar familie het groene licht voor kreeg. Het is met dit soort zaken en landen altijd balanceren en afwegen wat zou kunnen werken en wat juist niet.

Vrijheid en democratie

Het stuk bleef twee dagen liggen op de redactie van NRC Handelsblad. Twee volle dagen dat het publiek alvast geïnformeerd had kunnen worden. Twee tergend lange dagen die Souad wachtend in de gevangenis doorbracht, zonder verhoor of duidelijkheid over haar situatie of de aanklachten tegen haar.

Terwijl we hier de monden tot kotsens toe vol hebben van vrijheid en democratie, en vooral vrouwenrechten voor moslimvrouwen, lag Souads verhaal, haar impliciete roep om hulp, twee dagen lang stof op te vangen. Want ja, wat moest een krant er nou eigenlijk mee.

Elke dag is er wel ergens een spuit elf die een grote muil heeft over de Arabische wereld en vrouwenrechten. Of het nu racisten zijn die moslimvrouwen willen opleggen wat ze moeten doen om zich feminist te noemen, of beroepsafvalligen die Arabische feministen een trap na geven. Dat durft dan zelf geen enkel debat te voeren, maar heeft wel een grote mond over vrouwen die hun leven op het spel zetten voor gelijke rechten.

Zweepslagen en celstraf

Iedereen denkt maar voor Arabische en moslimvrouwen te mogen bepalen wat ze moeten doen. Dat weten ze zelf verdomde goed. Ze voeren hun strijd met hun middelen en met hun idealen. Die hoeven niet vanuit hier voorgekauwd te worden.

Maar als ze dan om hulp vragen, om concrete en morele steun, blijft het oorverdovend stil. Waar zijn de nieuwsreportages over Souad Alshammary? Waar blijven de stukken van Wij Blijven Hier-moslims?

Waar wachten de Nederlandse redacties eigenlijk op? Tot er zweepslagen en een lange celstraf bij komen kijken zodat we met zijn allen weer lekker kunnen gruwen van de achterlijkheid van de islam?

Waarom zou je mensen écht helpen als je ook vanuit de comfort van je kamertje heilige-eigen-gelijk-stukkies kunt tikken? Dan is een zoveelste slachtoffer van de extremisten alleen maar een fijne bevestiging van je verknipte wereldbeeld, nietwaar.

Stille diplomatie

Wat doet de Nederlandse regering eigenlijk behalve braaf kwispelen als er weer eens een grote opdracht uit Saoedi-Arabië is binnengehaald? Mooi hoor, die grote opdrachten. Geweldig, die samenwerking tegen extremisten en terroristen in de regio, maar waarom het bondgenootschap niet inzetten om mensen binnen Saoedi-Arabië te helpen? Om het giftige extremisme daar te bestrijden?

Waarom de vriendschap niet gebruiken om de Saoedische overheid bij te staan in het beschermen van de eigen burgers en de eigen positie tegen het immer groter wordende gevaar van anarchistische en machtsgeile godsdienstfanaten?

In het weekend zag ik iemand van Amnesty twitteren dat stille diplomatie niet helpt. Ik denk dat we de stille diplomatie inderdaad even in de kast moeten zetten, onze grote monden massaal open moeten trekken en de Saoedische overheid erop moeten wijzen dat ze een van hun meest eloquente medestanders hebben opgesloten.

Religieus geïnspireerde waanzin

Laten we de Saoedische overheid eraan herinneren dat het haar eigen vijanden zijn die Souad Alshammary te grazen hebben genomen en dat het haar morele plicht is haar, maar ook al haar opgesloten medestanders, zoals Raif Badawi, te bevrijden en beschermen.

Niet omdat we fans zijn van Saoedi-Arabië. Niet omdat we geen kritiek hebben. Maar om Souad te helpen. En Raif. En alle anderen die het slachtoffer zijn geworden van extremistische gekken die de regio verkwanselen met hun religieus geïnspireerde waanzin.

Souad moet vrij. Er zijn nog zoveel romantische films om te zien, waar ze zoveel van houdt. Zoveel muziek om naar te luisteren. Mooie momenten te beleven met haar kinderen, voor wie ze haar vrijheid heeft geriskeerd. Chocola die gesnoept moet worden.

Het leven wacht op haar.

Hassnae Bouazza, Duistere Kracht van het Internet, is regisseur en eindredacteur van Femke Halsema’s serie Seks en de Zonde, schreef een boek over Arabieren, Arabieren Kijken. En ze heeft haar eigen hedonistische site, Aicha Qandisha. Lees daar vooral ook haar relaas over het racisme op de progressieve redacties waar zij heeft gewerkt.