Paljas

Thomas Cool

Illustratie: Norman Lindsay

Met dit stukje hoop ik hoogleraren in Nederland duidelijk te maken dat hun lievelingsknuffel professor dr. Ronald Plasterk, financieel woordvoerder van de Tweede Kamer fractie van de PvdA, als gevaarlijke paljas gezien kan worden.

Hoogleraren biologie, scheikunde, taalkunde, archeologie, wiskunde of wat dan ook: niet alleen uw pensioen maar ook de intellectuele integriteit staat op spel. Een professor die verdwaalt in de politiek op een vakgebied dat hij niet beheerst brengt de toga tot schande. Verhef uw stem en stuur hem een email, en doe niet alsof u geen normen heeft.

Het kamerlidmaatschap is een politieke positie en de volksvertegenwoordiger richt zich op controle van de regering. Iedere burger, ook Bridget Maasland, zou financieel woordvoerder van de PvdA kunnen worden wanneer het volk haar op het schild heft. Dat is niet het punt. Het mag. Maar je moet het niet willen. Je mag een gaatje in je hoofd boren maar doe het toch maar niet. Het punt is dat het een keuze is toch maar kwaliteitseisen te stellen.

De bestuurder van de auto heeft een rijbewijs. De chirurg heeft op lijken geoefend, en is niet alleen maar een slager die goed tegen bloed kan. Plasterk mag als wetenschapper hoge eisen stellen in zijn laboratorium maar valt als politicus door de mand doordat hij deze eisen laat vallen en met voeten treedt voor wat hij nu aan het doen is. De kern van mijn betoog is dus dat Plasterk niet als econoom is opgeleid en toch zo’n functie op zich genomen heeft.

Men kan stellen dat Plasterk zich met adviseurs omringt. Ja, er is een team dat hem ondersteunt. In de coulissen staan hoogleraren economie die hem met hun vaak tegenstrijdige adviezen bestoken. Het is voldoende voor een politicus om daaruit met gezond verstand te kiezen, is althans de theorie. Dit is eigenlijk een herhaling van het voorgaande met andere woorden. Gezond verstand klinkt beter dan pijljes gooien zoals Bridget misschien graag zou doen. Maar het antwoord blijft hetzelfde. Je hebt een degelijke opleiding nodig om verantwoord te bepalen naar welke adviseur je luistert. Gezond verstand is niet genoeg. Dat is jammer voor Bridget maar ook voor professor Plasterk. Misschien was gezond verstand voldoende in de oertijd maar de maatschappij is een beetje ingewikkeld geworden.

Daar komt nog iets bij. Met iemand die iets snapt kun je in principe een verstandig gesprek voeren. Met iemand die gedwongen is om later bij anderen na te vragen hoe een en ander zit, raak je verzeild in een schimmenspel waarin vooral de partijlijn wordt verdedigd. Je praat dan eigenlijk met een persvoorlichter. Je moet ook maar hopen dat het geheugen en de interesse groot genoeg zijn dat hij later inderdaad navraagt hoe een en ander zit.

De PvdA, en daarmee dit land, wordt al jarenlang gegijzeld door hoogleraren economie van neoliberale slag zoals Rick van der Ploeg, Sweder van Wijnbergen, Bas Jacobs, die de oorspronkelijke PvdA-idealen de grond in boren alleen maar omdat zij bevangen zijn door de neoliberale mode die uit de USA is komen overwaaien en die vervolgens niet open staan voor andere gedachten. Je moet econoom zijn om te zien dat de ballon met overtuigende tegenargumenten doorgeprikt kan worden. Omdat er niet geluisterd werd wordt de ballon nu met een gigantische crisis doorgeprikt. Tel uit je winst met het geweldige advies van Alan Greenspan en in diens navolging Rick van der Ploeg, Sweder van Wijnbergen en Bas Jacobs.

Zie mijn boek Iedereen Blij, mijn antwoord aan socioloog Marcel van Dam. Maar dit weerwerk kan Ronald Plasterk niet leveren, en de kans is groot dat hij het niet eens snapt of wil proberen te snappen. Hij is met handen en voeten gebonden aan iets dat hij niet begrijpt. Hij heeft zijn ziel verkocht aan een voortdenderende mode in de hoop op een politieke machtspositie, met zijn ellebogen een econoom verdringend die het beter had kunnen proberen. Hij loopt nog steeds achter neoliberalen aan die de crisis laten voortduren. Zijn ijdelheid maakt hem tot een paljas.

Neem bijvoorbeeld de tegenbegroting van de PvdA. Het verschil met het kabinet bedraagt maar liefst 3,6 miljard euro. Op een bruto binnenlands product van rond 600 miljard euro is dat bijna 0,6 procent. Een grijpstuiver, gerommel in de marge. De politieke tegenstellingen met het kabinet gaan natuurlijk ook over discriminatie van minderheden en de benoeming van Piet Hein Donner, maar gegeven de wereldwijde crisis werkt deze tegenbegroting op de lachspieren.

Bij De Wereld Draait Door van 24 oktober traden Mathijs Bouman en Willem Vermeend op. Vermeend is fiscaal jurist en wordt in deze uitzending ten onrechte voorgesteld als econoom. Vermeend heeft als staatssecretaris gelogen en bedrogen ten aanzien van het ‘Belastingplan voor de 21e eeuw’. Je kunt je afvragen of iemand, die iets niet snapt, wel echt kan liegen maar in dit geval is er duidelijk een valse voorstelling van zaken.

Dit is dus waar Plasterk zich in begeven heeft. Het verbaast me niets dat Vermeend bij de woekerpolissen van AFAB betrokken was, ook al laat Nederland hem ermee wegkomen. Zo’n optreden als hier is lachwekkend maar het is ook ontluisterend hoe zulke personen de maatschappij onveilig maken en toch applaus krijgen. Zoals nu ook met Ronald Plasterk begonnen is.

Op de webpagina van Bouman lezen we: ‘In 2009 was Bouman als adviseur en eindredacteur betrokken bij het boek De Grote Recessie van het Centraal Planbureau.’ Dit boek deugt niet. We hebben Bouman nog niet horen berichten dat een parlementaire enquête naar de werkloosheid en de rol daarbij van het CPB te adviseren is. Hoe degelijk en onafhankelijk is zijn berichtgeving?

Er vallen slachtoffers, sommigen in Griekenland plegen zelfmoord. Ronald Plasterk eist van Zuid Europa forse bezuinigingen om zich aan in steen gegrifde begrotingsnormen te houden (ik neem althans aan dat een niet-econoom zo tegen ‘begrotingsnormen’ aankijkt) en wil daarop streng toezicht vanuit Brussel, dat extra macht moet krijgen.

Plasterk is Europeaan maar de Zuid-Europese arbeidersgezinnen zijn toch wat anders dan de Noord-Europese arbeidersgezinnen. De Zuid-Europese arbeidersgezinnen, die je deze economische crisis nauwelijks kunt verwijten, moeten zwaar bloeden voor het overeind houden van Duitse en Nederlandse bankiers.

Ja hoor, de bankiers worden hard aangepakt met een belasting op flitskapitaal… Fantomen najagend, ziet Plasterk de ellende niet die hij aanricht. Onverantwoord, lachwekkend, slachtoffers, de conclusie is dat Plasterk als gevaarlijke paljas gezien kan worden.

Zou Job Cohen, wellicht incompetent maar door velen toch gezien als integer, niet beseffen dat het weinig integer is om een niet-econoom over economie en financiën te laten oreren? Benoem een econoom, dan kunnen we vervolgens bekijken of het een goed econoom is.

Thomas Cool is econometrist en voorzitter van het Sociaal Liberaal Forum. Hij gebruikt de naam Colignatus voor wetenschappelijk werk en de naam Acapulco Jones voor Science Fiction. Hier is zijn petitie. Eerder meende hij dat Rutte het niet snapte en nu moet Plasterk het ontgelden. Zal Thomas op zijn zoektocht over tijd en ruimte ooit iemand vinden die de goedkeuring kan wegdragen? In de Engelse editie van de Griekse krant Ekathimerini IHT presenteerde hij zijn Economisch plan voor Europa. Let daarin op de rol van Italië.