Pietje Vuilgrijs

Peter Breedveld

Illustratie: Thé Tjong-Khing

Als ik Jelle Brandt Corstius zie, moet ik altijd aan Willem Frederik Hermans denken. Die maakte zich eens vrolijk over Jelles vader Hugo, alias Piet Grijs, omdat die zijn zoontje opdracht had gegeven te tellen hoe vaak er ‘dit’ en ‘dat’ staat in Multatuli’s Max Havelaar. ‘Zo maar, voor ieder die de Volkskrant ter hand nam, stond dat daar te lezen: het zoontje van Piet Vuilgrijs is bezig ditjes en datjes te tellen in Max Havelaar!’

Hermans stelde zich de taferelen voor op de school van de jonge Brandt Corstius:

‘Waarom heb jij je huiswerk niet gemaakt, Pietje?’
– ‘Ik moest ditjes en datjes tellen in ‘de’ Max Havelaar, meneer!’
‘Ja, dat heb ik ook in de Volkskrant gelezen, maar ik geef je evengoed een nul!’

Grote herrie laait op in het klaslokaal. ‘Ha, ha, ha! Pietje Vuilgrijs die moet ditjes, Pietje Vuilgrijs die moet datjes, Pietje Vuilgrijs moet ditjes en datjes tellen voor z’n getroebleerde pappie!

Hermans had erg met de jongen te doen. ‘Dat een vader dit zijn arme kind kan aandoen! Ditjes en datjes laten tellen en dit/dat belachelijke feit bekendmaken in de Volkskrant!’ Hij stelde zich voor hoe de kleine, ‘badend in zijn tranen’, besloot het tellen van ditjes en datjes te laten voor wat het is om zich aan zijn huiswerk te zetten.

Maar dat zinde vader Vuilgrijs in het geheel niet: ‘Ben je helemaal betoeterd, vlegel?’ Met een paar ferme opdoffers zette hij zijn zoontje weer in het gareel. ”Nee papa, niet doen!’ weerklinkt het tragisch uit een kinderkeel. ‘Je kan wel horen dat Malle Hugo weer keihard werkt aan zijn levensbeschrijving van De Man Die Veel Geleden Had’ zegt buurman tegen buurvrouw. ‘Nou en of’ beaamt zij, ‘niet voor niets heeft Theo van Gogh hem de Tarzan van de bejaardensex genoemd.’

‘Het lijkt onschuldiger dan het is’, aldus Hermans, ‘en de funeste invloed die het kan hebben op een met zo’n vader toch al niet zo stabiel kinderbrein, dient geloof ik niet te worden onderschat’.

Hermans’ gelijk zag ik gisteren bewezen in De Wereld Draait Door, waar Jelle Brandt Corstius, de kleine Pietje Vuilgrijs uit het verhaal, verklaarde dat Theo van Gogh Nederland heeft kapotgemaakt met zijn stukjes.

Sapperdeflap! ‘Nederland kapotgemaakt’! En dit van iemand die heeft rondgezworven in de achtertuin van Vladimir Putin, in Tsjetsjenië, Oekraïne, Georgië en weet ik hoe die landen allemaal heten waar politici elkaar vergiftigen, opsluiten en opblazen, waar schoolkinderen in de rug worden geschoten en alles. Als zo iemand zegt dat Nederland is ‘kapotgemaakt’, dan is de situatie een stuk ernstiger dan ik altijd heb gedacht!

En ‘kapotgemaakt’ door de stukjes van Theo van Gogh, ook nog! Niet door de psychoot die Van Gogh met kogels doorzeefde en hem de strot doorsneed, en hem daarna gebruikte als prikbord voor een dreigbrief aan een aantal Nederlandse politici, nee, Nederland is ‘kapotgemaakt’ door een paar columns.

Dit is dus de ‘funeste invloed’ van een vader die zijn kind laat tellen hoe vaak de woorden ‘dit’ en ‘dat’ in Max Havelaar voorkomen en hem als dank voor de moeite ten overstaande van gansch de natie te kakken zet. Je moet totaal getraumatiseerd zijn als je beweert dat Nederland is ‘kapotgemaakt’ – terwijl je in Tsjetsjenië ben geweest! – en wel door de stukjes van Theo van Gogh!

Op Twitter voert Brandt Corstius, ter verantwoording geroepen door Bert Brullen, aan dat het ‘helemaal niet de bedoeling’ was dat hij aan het woord zou komen. Wat de fuck kind of lame excuse is dat, Pietje Vuilgrijs? Geeft het feit, dat het niet de bedoeling was dat je iets zou zeggen in een praatprogramma, jou het recht om zulke krankzinnige nonsens te debiteren?

Dit is een excuus:

‘Bert, ik had net een ontzettend zware anti-allergiepil geslikt, ik weet niet wat THE FUCK ik in die uitzending heb gezegd, maar beschouw het alsjeblieft als niet uitgesproken.’

En dit is een excuus:

‘Bert, wat? Was dat wijn dan, dat in die glazen zat? Maar ik kan helemaal niet tegen wijn! Ik ga daar altijd van bazelen! Wát heb ik precies gezegd?’

Dit is ook een excuus:

‘Godverdomme, Bert, mijn vriendin heeft het gisteren uitgemaakt, ik ga kapot van verdriet, ik kan niet meer, Bert, ik kan niet meer! Ik verlies mijn verstand! Ik word gek! Ik word gehehèèèk!’

En zelfs dit is een beter excuus:

‘Bert, ik moest vroeger tellen hoe vaak de woorden ‘dit’ en ‘dat’ voorkomen in Max Havelaar.’

dan de OPEN DEUR dat je überhaupt niet aan het woord had moeten komen in dat programma! DÛÛÛH, Jelle! Dat je niet aan het woord had moeten komen, is het hele land inmiddels wel duidelijk! Dat jij beter je mond kunt houden, dat ziet zelfs een PVV’er!

En toch, en toch. Zet Jelle Brandt Corstius zich met dit georakel in een rijke Hollandse traditie. De traditie van Piet Hein Donner die Van Gogh de schuld gaf van zijn eigen gruwelijke dood door het verbod op smadelijke godslastering uit de mottenballen te halen. Van de alom gerespecteerde columnist Jacques van Doorn die, terwijl het doorzeefde lijk van Van Gogh nog lag af te koelen in de Linnaeusstraat, verklaarde dat woorden dodelijker zijn dan kogels. Van geschiedvervalser Geert Mak, die Van Gogh vergeleek met Joseph Goebbels.

Het is weer november 2004. Nederland is guur en grijs. Het is weer duidelijk waarom de PVV de machtigste partij van Nederland is. Dat komt door dwazen als Jelle Brandt Corstius. Díe hebben Nederland ‘kapotgemaakt’.

Met dank aan Hermansiaan Frans Reusink voor het lokaliseren van Hermans’ stuk ‘Slechte kritieken gaan nooit verloren, goede ook niet, sinds kort’, opgenomen in de essaybundel ‘Malle Hugo’, 1ste druk november 1994.