Zomertijd
Jona Lendering
Illustratie: Raphaël Collin
“Een paar dagen en dan ben je eraan gewend”: dat heb ik de afgelopen dagen dus een paar keer gehoord als de zomertijd ter sprake kwam. Het is op zich al een verbetering dat mensen zeggen dat aanpassen wel meevalt, want dat betekent dat ze tenminste niet meer komen aanzetten met argumenten vóór de zomertijd.
Die zijn er immers niet. De New Scientist somde de problemen dit weekend allemaal nog even op. Lees maar hier: dat er energie zou worden bespaard, is kwestieus en de nadelen zijn reëel. De verandering van dagritme vergroot bijvoorbeeld het risico op hartaanvallen. Meer informatie hier. Die nadelen zijn bovendien al heel lang bekend: dit stuk op Kennislink is alweer negen jaar oud.
Hilarisch verhaal
Maar je bent er dus, zo luidt het laatst-overgebleven argument, na een paar dagen wel aan gewend. En ook dat is dus onwaar. In zijn boek Het innerlijke uurwerk – ik besprak het hier – vertelt de Duitse slaaponderzoeker Till Roenneberg het welbeschouwd hilarische verhaal over het onderzoek dat is gedaan naar de invoering van de zomertijd. Dat onderzoek duurde een week en toonde dat de mensen zich gemiddeld inderdaad aanpasten. Wat er na die week gebeurde, was daarom maar niet meer onderzocht.
Ten onrechte. U voelt al waar de crux zit: bij het woord “gemiddeld”. Zoals bekend zijn er mensen met een vroeg en een laat slaapritme. Wie laat uit de veren is, is niet lui, maar heeft domweg een late biologische klok. Je zou verwachten dat deze groep moeite heeft met het vooruitzetten van de klok in de lente, en zo’n vermoeden kun je testen door te registreren op welk moment mensen op hun vrije dagen opstaan. Toen men dit onderzocht en verder keek dan die ene week, constateerde men dat de nachtmensen zich na een maand nog altijd niet hadden aangepast. Hun ritme was compleet zoek. Wat de onderzoekers echter eveneens ontdekten, was dat ook ochtendmensen hun activiteiten na een maand nog altijd niet volledig hadden aangepast aan de veranderde tijd. De eerste week gaan we gemiddeld een eind met de zomertijd mee, maar daarna stokt de aanpassing.
Volksgezondheid
Kortom: de zomertijd heeft geen voordelen, heeft wel levensgevaarlijke nadelen en is ook al niet iets waar je wel aan went. Een overheid die de zomertijd handhaaft, beschadigt de volksgezondheid – maar de overheid lijkt zich om hartaanvallen niet te bekreunen en kijkt al negen jaar de andere kant op. Ik vrees dat ook deze petitie weinig zal uithalen, al beveel ik die wel van harte bij u aan.
PS
Ik lees pas nu de weekendbijlage van De Volkskrant, met daarin een “Klopt dat wel?” over Fins onderzoek naar beroertes, die vaker zouden optreden na de tijdwisselingen. Dat onderzoeksresultaat ligt er, maar er zijn nog wat kanttekeningen mogelijk. En passant wordt opgemerkt dat er geen verband is – althans in Finland – tussen zomertijd en hartinfarcten. Ik heb geen idee of dat het hierboven aangehaalde hartaanvallenonderzoek weerlegt of nuanceert.
Jona Lendering heeft een nieuw boek uit: Israël verdeeld. Hij is ook betrokken bij een nieuw oudheidkundig tijdschrift, Ancient History Magazine, waar ik goede verhalen over hoor. Dit stuk is gejat van zijn eigen website. Daar gaat het verhaal ook nog verder.
Reacties op dit artikel zijn gesloten. Wilt u reageren?
Stuur een e-mail naar de redactie.
RSS