Porno en feminisme
Ingrid van Schijndel
Dan is er eindelijk een mooie succesvolle jonge vrouw die het ‘F-word‘ durft uit te spreken, wordt ze bedolven met hate-mail, verkrachtings- en zelfs doodsbedreigingen. Er blijkt nog altijd iets ernstig mis als het gaat over vrouwen, economische zelfstandigheid en zelfbeschikking over het lichaam.
Ironisch genoeg is er juist in de prostitutie en de pornografie een enorme emancipatieslag gemaakt: dertig procent van de vrouwen die ooit in pornofilms acteerden, werd regisseur, producer, zelfstandig ondernemend. Ter vergelijking: in Hollywood haalt nog geen vijf procent de doorstroom van actrice naar regisseur of producer. Topfuncties, commissariaten, politiek, tel maar uit de procenten vrouwen. Op je vingers.
Feminisering
Onwillekeurig denk ik aan Lysistrata, een klassieke Griekse komedie van Aristofanes. In no time werd de oorlog beslecht, toen vrouwen besloten dat ze geen seks meer zouden hebben met hun mannen zolang ze oorlog wilden voeren.
In noordwest-Europa en grote delen van de Verenigde Staten is er formele gelijkheid tussen vrouwen en mannen. Er worden her en der quota’s ingesteld, en op bepaalde gebieden (onderwijs, kinderopvang) is er zelfs sprake van te ver gaande feminisering: met alle juffen ontbreekt er inmiddels een goed rolmodel voor jongens. Tegelijkertijd zijn er vrouwen die eigen falen en gebrek aan daadkracht omzetten in klagen en dan ongelijke rolverdeling aanwijzen als oorzaak.
Verantwoordelijkheid nemen
Er zijn, kortom, genuanceerde pros en cons als het gaat over vrouwen, macht, geld, seks. Met aan het ene uiterste vrouwen die in de ‘klaag-stand’ staan, de maatschappelijke verhoudingen aanwijzen als schuld van hun eigen weigering van verantwoordelijkheid. Aan het andere uiterste: Deze jonge vrouw, Emma Watson, die haar verantwoordelijkheid meer dan neemt, zich opwerpt als gezant en simpelweg zegt dat, ‘ja, natuurlijk moeten vrouwen evenveel verdienen als mannen voor hetzelfde werk’, en die daarom anno 2014 doodsbedreigingen krijgt.
Ondertussen hield ze ook een pleidooi voor mannen: Die moeten ook maar voldoen aan het plaatje. Een pleidooi voor mensen. Of we in godsnaam ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ eens kunnen gaan zien als een spectrum van kwaliteiten in plaats van tegengestelde polen.
Nieuwe pornografie
Terug naar de porno: porna, een begrip inmiddels, omdat een aantal weldenkende vrouwen (waaronder de voormalige actrices die regisseur werden en nadachten over wat zij als vrouw dan zelf willen zien) lijkt een afsplitsing van reguliere porno.
Liever spreek ik over ‘nieuwe pornografie’. Hedendaagse pornografie. Contemporain, zoals de kunstbroeders het zouden noemen. Een pornografie die zich rekenschap geeft van Erica Jong tot Jan Wenderhold, van Lysistrata tot De Sade, van Chick tot Bukake, van Xaviera Hollander tot Goedele Liekens, van Dian Hanson tot Sunny Bergman, ik kan eindeloos doorgaan, tot Emma Watson…
Mannelijker of vrouwelijker
Een pornografie waarin we (m/v) beschikken over een eindeloos spectrum, tussen dominant en onderdanig, zien en gezien worden, in onze fantasieën mannelijker of vrouwelijker kunnen zijn, een meer of minder poëtisch/hardcore gestalte vinden.
Let’s all speak louder. Vrouw én Man! Over onze rollen!
Ingrid van Schijndel is dramaturg en oprichter van Gewaagde Zaken, toko voor dichters, denkers en parfumeurs, boksers, dansers en trapezista’s. Binnenkort verschijnt haar nieuwe tijdschrift over seks, The Skin Papers.
RSS