Zwarte Piet-fundamentalisten helpen de Sinterklaastraditie om zeep
David van Deijk
De zelfbenoemde cultuurbeschermers van Nederland blijken in de praktijk de cultuurbarbaren die een belangrijke Nederlandse traditie om zeep helpen.
Nederland is een handelsnatie en dat zijn we al heel lang. Tolerantie van andere culturen en aanpassingsbereidheid zijn daarbij altijd belangrijke eigenschappen geweest; handel gaat voor. Maar deze eigenschappen hebben ook een belangrijke rol gespeeld waardoor Nederland zo goed scoort op de Innovatieladder. Het is in Nederland gebruikelijk dat Traditie om de Traditie wordt weggelachen. Tradities worden aangepast: ze worden beter en mooier gemaakt.
Ditzelfde geldt voor het Sinterklaasfeest. Het bekendste Sinterklaaslied is ‘Zie ginds komt de stoomboot‘. Toen dit lied geschreven werd, was de stoomboot net nieuw en ging meer dan negentig procent van de scheepvaart nog per zeilboot. Sinterklaas was destijds zelf geen nieuwe uitvinding, maar ook hij ging toen al met zijn tijd mee. Op de bekende Sesamstraat-CD ‘Sint en Piet op bezoek bij Bert en Ernie‘ is de Sint gewoon met de auto gekomen. Omdat de koppeling met de katholieke bisschop toch al niet zo sterk meer was, is het kruis van de mijter verdwenen en is zijn staf ook geen bisschopsstaf meer.
Gevoeligheden voorkomen
Zelfs bestaande liedjes worden aangepast om gevoeligheden tegemoet te komen. In de jaren tachtig was er een beweging om de verwijzingen naar het slaan van kinderen uit de Sinterklaasliedjes te halen. En een van de attributen die Zwarte Pieten tot die tijd meedroegen, de roe, werd weggehaald.
Een leidende rol in de ontwikkeling van de Sinterklaastraditie is al jaren weggelegd voor de TV-intocht die langzaam meer en meer verhaallijnen is gaan bevatten en sinds 2001 het Sinterklaasjournaal: een wat meer soap-achtige vertelling rond Sinterklaas. Deze zijn ook met hun tijd meegegroeid en ieder jaar is er, traditiegetrouw, een nieuw verhaal. Sinterklaasvieringen zijn nooit hetzelfde maar altijd uniek.
Irrelevante geschiedsvervalsing
De laatste paar jaren is de aanval geopend op deze prachtige Nederlandse traditie van verandering, van modernisering. Mensen die jarenlang totaal geen interesse getoond hebben in de hele Sinterklaasviering zijn zich er opeens mee gaan bemoeien. Behalve de irrelevante geschiedsvervalsing, wat maakt het nu precies uit waar Zwarte Piet vandaan komt, is ook het idee opgekomen dat de Sinterklaastraditie onveranderlijk eeuwen hetzelfde is gebleven. Met de conclusie dat het een vorm van heiligschennis zou zijn iets te veranderen aan de uitvoering.
Met de komst van de mythe dat Sinterklaas een onveranderlijke traditie zou zijn, is het taboe geworden te praten over hoe Sinterklaas zich door kan ontwikkelen. De mensen die in het openbaar kritiek hebben geuit op de huidige viering, of zelfs maar aangeven dat zij het zelf op een andere manier zullen vieren (HEMA, Bijenkorf), worden met de dood bedreigd, krijgen van de politie een ‘voorkeursbehandeling’ en worden er door de rechtse blogs en programma’s op gewezen dat ze zich niet aan de heersende politieke correctheid houden. (Zwarte Piet moet zwart zijn, moet een gouden oorbel hebben et cetera)
Echte Sintheid
In 2014 ontknoopte het Sinterklaasjournaal met Zwarte Klaas. Een van de Pieten heeft de mantel en mijter van Sinterklaas aangetrokken toen de Sint een burn-out had. Hiermee bevestigt het Sinterklaasjournaal dat de echte Sintheid of Pietheid niet in je huidskleur zit, maar in wat je doet.
Je bent wat je doet, niet hoe je er uit ziet.
David van Deijk is softwaredeveloper. Hij heeft een blog, Fonteindolfijn. U kunt hem volgen op Twitter.
RSS