Naakte mannen, met penissen

Peter Breedveld

Foto: Michael Willems

Fotograaf Michael Willems, tevens fotografiedocent, wiens foto’s inmiddels sinds een week uw favoriete fundamentalistische webmagazine voor de hele familie sieren, emigreerde in 1995 van Nederland naar Canada. Daar zijn de opvattingen over naaktheid een ietsje anders dan in hier, ontdekte hij the hard way.

Je bent eens ergens ontslagen vanwege je naaktfoto’s.

“Ik ben eens één van mijn onderwijsbaantjes op een fotografieschool kwijtgeraakt door een naaktportret van mezelf op het Internet. Ik doceerde op één van de scholen van een fotobedrijf en een klant, die mijn foto had gezien, schreef in een mail aan het bedrijf dat ze het portret walgelijk vond, en nooit meer iets bij dat bedrijf zou kopen. Toen kreeg ik een heel pissig kattebelletje van dat bedrijf: ‘Onze samenwerking is bij deze voorbij.'”

Maak je dat vaker mee?

“Heel vaak. De situatie in Canada is beter dan in de VS, maar zowel Canada als de VS en Engeland hebben eigenlijk de jaren zestig gemist.”

Hoe bedoel je?

“In Nederland werd het taboe op bloot in de jaren zestig doorbroken met een naakte Phil Bloom op de VPRO-televisie. Hier is bloot op de televisie nog steeds ondenkbaar, want dan zou de wereld eindigen. En daarom verlies ik vaak klanten die ontdekken dat ik ook naaktfotografie doe.”

De foto die tot Willems’ ontslag bij een fotografieschool leidde

Gek, want de meest grensverleggende naaktfotografen komen uit Amerika, zoals Jock Sturges en Sally Mann.

“Maar die zijn dan ook zeer controversieel, want niet alleen fotograferen ze naakte mensen, maar ook nog naakte jongeren, dat kan al helemaal niet.”

Er lijkt ook een groter taboe te zijn op mannelijk naakt dan op vrouwelijk naakt.

“Ja dat klopt wel. Die boze klant had het alleen over mijn zelfportret. Aan de naakte vrouwen nam ze blijkbaar geen aanstoot.”

Hoe komt dat eigenlijk?

“Mannelijk naakt is in de beleving van veel mensen onvermijdelijk seksueel. Vrouwelijk naakt in de kunst is heel gewoon, omdat alle grote kunstenaars ermee werken, al maakte bijvoorbeeld Michelangelo ook mannelijke naakten. Ik heb daar trouwens een leuke anekdote over: op een tentoonstelling waar werk van mij hing, was eens een non die het alarmnummer 911 belde om te melden dat er naaktfoto’s hingen op een plek waar ook kinderen kwamen. De politie liet haar weten dat ze daar helaas niets aan konden doen, en ik vind het jammer dat ik er toen zelf niet bij was, want dan had ik haar gevraagd of ze wel wist wat er allemaal in het Vaticaan hangt aan naakt. Zelfs naakte mannen, met penissen.”

Toch is mannelijk naakt in de kunst zwaar ondervertegenwoordigd. Vrouwelijk naakt domineert.

“Inderdaad. Zelfs in Nederland duurde het nog jaren na Phil Bloom voordat er voor het eerst een naakte man op televisie te zien was, in de Sjef van Oekel Disco Show, in 1974 of zo.”

Zelf fotografeer je ook weinig naakte mannen.

Niet veel, nee. Ik fotografeer mezelf weleens naakt, omdat ik altijd beschikbaar ben. Maar als mannen me benaderen, fotografeer ik ze graag, natuurlijk.

Moeten mannen zichzelf melden? Melden je vrouwelijke modellen zich dan ook zelf?

“Ik word heel vaak benaderd door vrouwen die zich naakt willen laten fotograferen. Het is onbescheiden, maar ik laat mensen er goed uitzien op de foto.”

Doen ze het dan uit exhibitionisme?

“Ik denk meer uit realisme. Ze weten dat ze er rond hun vijfentwintigste heel mooi zijn, maar dat ze er rond hun vijftigste niet meer zo uitzien.”

Vind je alleen jonge vrouwen mooi?

“Ik vind niet alleen jonge vrouwen mooi, jonge vrouwen vinden alleen jonge vrouwen mooi.”

Waarom fotografeer je dan geen vrouwen van vijftig?

“Dat doe ik, en vrouwen die niet aan het gangbare schoonheidsideaal voldoen. Maar dat zijn vaak naturisten, die niet op het Internet willen, dus daarom zie je ze niet op mijn site.”

De jonge vrouwen, die je fotografeert, vinden het niet erg om op je site te staan?

“Helemaal niet. Daarom denk ik dat er dingen aan het veranderen zijn ten aanzien van het taboe op naakt. Jonge mensen hebben er totaal geen problemen meer mee.”

In Nederland lijkt er juist sprake te zijn van een verpreutsing, van de terugkeer van het taboe op naakt.

“Heb ik ook gehoord. Dat verbaast me niet, er is altijd sprake van een slingerbeweging. Als de slinger de ene kant opzwaait, gaat-e na verloop van tijd geheid de andere kant weer op.”

Als ik vrouwelijke naakten op Frontaal Naakt plaats, krijg ik altijd wel van een aantal mensen het verwijt dat ik vrouwen objectificeer.

“Ja, dat verwijt krijg ik ook vaak. Maar oudere mensen en mannen willen niet graag op het Internet, omdat er nog steeds een groot sociaal stigma bestaat op naakte ouderen en naakte mannen. Jongeren hebben er minder moeite mee, die zeggen dat ze niet eens willen werken bij een baas die ze niet aanneemt omdat er ergens naaktfoto’s van ze op het web staan.”

Maar het gevolg is wel dat er nu allemaal jonge slanke vrouwen op je site staan die mensen onzeker maken over hun eigen lichaam.

“Ik maak elk jaar portretfoto’s van naturisten op het Bare Oaks naturistenterrein. Gewone mensen van alle leeftijden die er uitzien zoals jij en ik, met buikjes en cellulitis en alles. Ontzettend mooi, veel leuker ook dan werken met modellen. Maar ja, ze willen niet op Internet. Dat kan ze hun baan kosten. Heel jammer, want ik zou er graag mee exposeren.”

Inderdaad jammer, want zulke foto’s kunnen mensen helpen een beter zelfbeeld te krijgen, meer zelfvertrouwen, het zou een emancipatoire werking hebben.

“Klopt, want iedereen heeft lichamelijke imperfecties, en als je die bij anderen ziet, accepteer je die van jezelf sneller. Daarom is naturisme zo bevrijdend.”