Peter Breedveld

Illustratie: Henri Gerbault

Captain Hindsight is een personage in de televisieserie South Park. Hij is een superheld die nooit iemand redt, maar in plaats daarvan de mensen, die bij een ramp hun handen wél uit de mouwen steken, na afloop de les leest over wat ze allemaal verkeerd hebben gedaan.

Ik moet vaak aan Captain Hindsight denken als ik Bas Heijne lees. Op Twitter is er een zondagsritueel waarbij zowat iedereen in mijn tijdlijn extatisch de nieuwe column van Bas Heijne aanprijst, die dan door NRC online wordt gezet. Ik ben één van de weinige Heijne-haters en sinds de dood van Theo van Gogh de enige die hem nog weleens tegenspreekt, wat natuurlijk door de meester wordt genegeerd. O wacht, Zihni Özdil, die lust Heijne ook niet.

Klassieke denkfout

De rest van hoogopgeleid Nederland slikt zijn onzin voor zoete koek. Als hij zegt dat de kiezers van Wilders weg zullen lopen zodra hij stopt zijn haar te verven: “Briljante analyse!” Beweert Heijne dat jodenhaat uit de Arabische wereld is overgewaaid: “Nuchtere visie!”, al heeft dezelfde stelling uit de mond van Annabel Nanninga een week eerder een storm van verontwaardiging gewekt.

Afgelopen zondag kwamen de fans ook weer klaar op Heijne, die de media uitlacht omdat ze in Apeldoorn een volksopstand verwachtten aan te treffen in verband met de komst van Fortuynmoordenaar Volkert van der Graaf, en in plaats daarvan doodgemoedereerde, nuchtere, redelijke burgers voor camera en microfoon kregen:

‘De rechterlijke macht, maar ook de journalisten en cameramannen die de afgelopen dagen kwijlend de nieuwe buurt van Volkert afstruinden bleken een klassieke denkfout gemaakt te hebben – veel maatschappelijke onrust speelt zich in Nederland alleen af op televisie.’

Aanslagen op moskees

Maar natuurlijk, Bas Heijne, de woedende massa, die meteen na de moord op Pim Fortuyn haar opwachting maakte op het Haagse Plein, dat speelde zich alleen af op televisie. De verkiezingen die daarna door de dode Fortuyn verpletterend werden gewonnen, dat was zeker ook alleen op de televisie. De blinde paniek die zich daarna van de intellectuele elite, de politiek en de gevestigde media meester maakte, allemaal louter op televisie, onderbroken door reclame voor de Postcodeloterij.

De opkomst van Wilders, de islamofobie die nog steeds het halve land in lichterlaaie zet, de aanslagen op moskees en moslims, de bedreigingen, de kranten die Fortuyn nog een Mussolini aan de Maas noemden en die nu grossieren in haatpropaganda tegen de moslims en in hysterische fictie over ‘shariawijken‘, de middenpartijen die stuk voor stuk racistischer en islamofober retoriek begonnen te ventileren dan Fortuyn ooit had gedurfd – allemaal alleen maar op televisie. Als je echt in de Tweede Kamer gaat kijken, zie je daar gewoon het tweede kabinet Paars nog zitten ouwehoeren over subsidies voor straatwerk. Theo van Gogh, die leeft ook gewoon nog.

Kopje kleiner

‘Onverschilligheid is geen nieuws’, schrijft Heijne maar in werkelijkheid hebben we de flegmatieke Apeldoorners de hele dag op de radio gehoord en op televisie gezien. Terecht, want het is heel ongewoon om mensen te horen zeggen dat degene, die de Heilige Pim heeft vermoord “toch ergens moet wonen” en dat Nederland “nou eenmaal een rechtsstaat is.” Dat is wel degelijk nieuws.

In februari ging het er in Leiden heel anders aan toe, toen bekend werd dat Benno Larue, die een straf had uitgezeten voor het seksueel misbruiken van kinderen, daar een woning toegewezen had gekregen. Toen stonden ‘de kiezers’ met z’n honderden voor Larues flat om hem een kopje kleiner te maken.

Ook was er al het nodige te doen geweest over het proefverlof van Volkert van de Graaf, waartegen staatssecretaris van Justitie Fred Teeven zich met hand en tand verzette. Mark Rutte had van het verhinderen van Van der Graafs proefverlof zelfs een verkiezingsbelofte gemaakt. Het gevoel dat Van der Graaf er met een lichte straf is afgekomen en geen recht heeft op vervroegde vrijlating, dat er dus sprake is van een grote onrechtvaardigheid jegens de samenleving, van een aanfluiting van de rechtsstaat, is door onze eigen overheid aangewakkerd en geëxploiteerd, daar hoefde zelfs geen GeenStijl aan te pas te komen.

Schuimbekkende burgers

En inderdaad gonsde het Internet van de wraakgevoelens van Fortuynisten, die fantaseerden over de vereffening van de rekening met Van der Graaf. De beroepscommissie van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming nam die bedreigingen in elk geval serieus:

‘Het recente verleden heeft uitgewezen dat, wanneer berichten rondgaan die verband houden met het verlof of de invrijheidstelling van klager, dit onmiddellijk wordt opgepikt door de media en op internetfora, waarbij (ernstige) bedreigingen zijn geuit richting klager. Op diverse internetfora werd de vraag gesteld hoe lang klager in leven zal blijven buiten de penitentiaire inrichting.’

Helemaal niet raar dus, dat journalisten op schuimbekkende burgers rekenden in de gemeente waar Van der Graaf een woning heeft toegewezen gekregen. Ik durf er wat om te verwedden dat ook Heijne ze had verwacht. Niet dat hij dat ooit zou toegeven, natuurlijk. Een week nadat voor iedereen duidelijk is hoe de vlag erbij hangt, blijkt Heijne het ook altijd allemaal haarscherp te hebben gezien. Als iedereen al aan z’n toetje is begonnen, komt Bas Heijne steevast met de mosterd aanzetten. Captain Hindsight.

Leeg intellect

Het ergste aan alles is dat de Heijne-fans er iedere week weer intrappen. Van niemand anders zouden ze pikken dat-ie op triomfantelijke toon openbaart wat heel Nederland de week daarvoor al op televisie heeft gezien, maar Heijne komt er steeds mee weg. Dat hele alinea’s totaal inhouds- en betekenisloos zijn, lijkt ook niemand door te hebben.

Wat betekent bijvoorbeeld ‘de Nederlandse televisie wordt bevolkt door mensen die hun aanwezigheid louter aan het scherm danken’? Het is een koan-achtige zin die vooral laat zien hoe leeg Heijnes intellect is.

Als alle lezers van Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland, nou maandelijks twee euro zouden storten, zouden de makers van deze website volkomen autonoom zijn! Stort op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.