Vrij Nederland: rechtstreeks vanuit de endeldarm van de Nederlandse journalistiek

Peter Breedveld

Het recentste nummer van Vrij Nederland vat mooi alles samen wat er mis is met de Nederlandse journalistiek. Op de voorkant heel groot journalist Sheila Sitalsing, met wie een groot interview in het blad staat. Want Nederlandse journalisten doen niets liever dan andere Nederlandse journalisten interviewen. Verder een essay van Stephan Sanders, die uitlegt waarom hij op redacties altijd de enige niet-witte is (hij is een veilige zwarte waar de blanken hun vooroordelen op kunnen projecteren, als ik het goed heb begrepen) en een column van een witte atheïstische vrouw op leeftijd, Xandra Schutte, die uitlegt waarom jonge moslimmeisjes zich bij ISIS aansluiten.

Om met die laatste te beginnen: was Xandra Schutte niet de hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer? Waarom legt ze dan in Vrij Nederland uit waarom pubermeisjes op jihad gaan? Vond ze haar stuk niet goed genoeg voor de Groene? Bood de columnist Xandra Schutte het stuk aan hoofdredacteur Xandra Schutte aan, die ervoor bedankte, waarna columnist Schutte zei: “Ja maar dan bied ik het toch godverdomme aan Vrij Nederland aan?” -“Nou, dan doe je dat toch lekker, mens!”, riep hoofdredacteur Schutte en columnist Schutte sloeg de deur met een harde klap dicht, stampte de trap af en bleef buiten op straat nog even wachten, half hopend dat de hoofdredacteur haar achterna zou lopen: “Sorry, had ik niet zo bot moeten zeggen, het is een goed stuk, natúúrlijk wil ik het hebben.” Maar er gebeurde niks en toen dacht columnist Schutte: “Maar nou dóe ik het ook” en Frits van Exter zei wel ja.

Jihadmeisjes

Een middelbare witte vrouw die ons even gaat vertellen wat zich in het hoofd afspeelt van een moslimmeisje. De enige mensen met een moslimachtergrond die ze in levende lijve heeft gezien zijn Nadia ‘Paardekadaver‘ Ezzeroili en Hassan Bahara, die dolgraag met Domrechts wil meedoen maar zijn verleden zit hem in de weg. Anyway, het tekent de Nederlandse journalistiek ten voeten uit. Vrij Nederland wil iets met jihadmeisjes (jihadmeisjes zijn hot, dezer dagen, niemand is nog geïnteresseerd in jihadjongens, die moeten oprotten. Meisjes, die fascineren de blanke middelbare boos- en bangmens), en dat kan, want in Nederland is geen tekort aan jihadmeisjes en potentiële jihadmeisjes en mensen uit de directe omgeving van jihad- en potentiële jihadmeisjes en mensen die jihadmeisjes onderzoeken en dus weten waar ze het over hebben als het gaat over jihadmeisjes.

Maar daar begint een zichzelf respecterend Nederlands journalistiek medium niet aan. Een stuk over de belevingswereld van jihadmeisjes laat je natuurlijk schrijven door iemand die melkwegstelsels verwijderd is van de belevingswereld van jihadmeisjes, namelijk de voormalig linkse, blanker dan blanke, geprivilegeerde, principieel ongelovige, strontverwende babyboomer Xandra Schutte. Die daarbij andere ongelovige, bevoorrechte babyboomers citeert. Ja lieve mensen, u moet niet denken, dat moet je aan Xandra Schutte overlaten. En aan Paul Scheffer en Ruud Koopmans en Elma Drayer en de rest van dat enorme leger onverwoestbare Animal Farm-varkens. Niet dat er ooit iemand van die generatie doodgaat – ze worden allemaal minstens 117 – maar hun opvolgers zijn ook al geregeld: Kustaw Bessems & Co. Volkskrant-bijlage Vonk, dat voor – nattevingerwerk – 80 procent bestaat uit gezeik over moslims en de islam, wordt volgeschreven door blanke boos- en bangmensen en een paar excuusgetinten.

Niet te zwart

Waarmee we aankomen bij Stephan Sanders. Begenadigd schrijver, overduidelijk duizend keer intelligenter dan het gros van zijn collega’s, kan lekker lullen – ik heb nooit een aflevering van Het Blauwe Licht gemist – maar wel een kutjournalist die het alleen maar over zichzelf kan hebben. Interviewde een keer in Vrij Nederland Martin fucking Amis, waarover de lezers evenwel niets te weten kwamen. Het hele artikel van vijf of zes pagina’s ging over één onderwerp: Stephan Sanders.

Die met het klimmen der jaren steeds reactionairder lijkt te worden. Zijn columns zouden nauwelijks meer zijn te onderscheiden van die van Elmer Drayer en Jonathan van het Reve en dergelijke, ware het niet dat hij zichzelf altijd zo nadrukkelijk opvoert als middelpunt van alles.

Dus natuurlijk gaat Sanders’ essay over waarom hij altijd de enige niet-witte is op de mediaredacties. Het antwoord had ik zelf al verzonnen. Stephan Sanders doet gewoon gezellig mee. Hij is slim genoeg om niet te zwart te zijn maar net zwart genoeg om – op die redacties – uniek te zijn, iets toe te voegen, de blanken te intrigeren zonder ze af te schrikken.

Excuusallochtonendansje

Sanders leert ons dus niks nieuws. Terwijl hij de capaciteiten en het analytische vermogen heeft om een essay te schrijven waarin hij verklaart waarom andere allochtonen niet tot de blanke reacties doordringen. Waarom loopt Hassnae altijd tegen een dikke witte muur, bijvoorbeeld? Hoe kan het dat Abdou Bouzerda, die een paar jaar geleden door de media werd verguisd en uitgekotst, opeens een gevierde journalist is (antwoord: hij heeft zich braaf laten kortwieken en openlijk boete gedaan en danst nu zijn excuusallochtonendansje)?

En begrijp me niet verkeerd: Sheila Sitalsing is een prachtvrouw. Ook mijn op-één-na-favoriete columnist, direct na Hassnae. Hyperintelligent, geestig en scherp. De enige gekleurde Nederlander (sorry, ik ben niet kleurenblind, ik heb het gezien) die nooit wordt afgerekend op haar allochtoonsheid, zelfs niet door PVV’ers, of zelfs op haar geslacht. Die nooit wordt getypecast maar gewoon mag meedoen met de blanke mannen en over volwassen onderwerpen mag schrijven, die nooit een allochtonenonderwerp hoeft te doen – bravo! Maar het is gewoon typisch dat je journalisten zo vaak andere journalisten ziet interviewen.

Ons soort mensen

Dat is precies waarom de mensen, over wie het gaat in de kranten en op de televisie, zich nooit herkennen in al die reportages en analyses. De meeste journalisten zijn totaal onbekend met het onderwerp waarover ze schrijven. Ze hebben al hun kennis van andere journalisten, die ook geen idee hebben waar ze die spreads en features over volkakken.

Maar dat kun je in Nederland lang volhouden, verslag doen vanuit je eigen endeldarm en net doen alsof je het hele universum covert. Dat is wat Nederlandse journalistiek is: door ons soort mensen, voor ons soort mensen.

Wees een echte Charlie en steun het jubilerende (tien jaar!) Frontaal Naakt. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke site van Nederland. Stort wat u missen kunt op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’. Lees hier waarom dat niet met PayPal kan. Nog liever heb ik dat u op Frontaal Naakt adverteert of mij inhuurt. Mail mij.