Peter Breedveld

Documentairemaakster Ingeborg Beugel is bekend van de documentaireserie Geloof, seks & wanhoop, waarin ze Marokkanen aan hun kop zeurde over hun dubbele seksuele moraal. Briljante televisie, en ik vergeet nooit meer hoe Samira el Kandoussi zowat spontaan zelfontbrandde toen Beugel een leugen een leugen noemde.

Binnenkort start Beugel met Geloof, seks & wanhoop – the sequel en daarin gaat het over, jawel, de ‘pornoficatie’ van onze samenleving. Beugel heeft zich aangesloten bij het legertje alarmisten dat steeds nadrukkelijker de noodklok luidt over jongeren die de weg totaal kwijt zijn op seksueel gebied. Myrthe Hilkens is de bekendste uit die groep en onlangs veegde Prediker nog de vloer aan met Mildred Roethof, de maakster van de tendentieuze documentaire Sex Sells.

Bij Hassnae thuis zag ik de eerste twee afleveringen van Beugels nieuwe serie (ze was uitgenodigd om in een radioprogramma met Beugel te discussiëren en had ter voorbereiding die twee afleveringen op DVD toegestuurd gekregen) en daarin zag ik interessante dingen. Zo was er een groepje middelbare scholieren, helemaal geen slechte mensen (ze maakten wel een erg domme indruk), die zich totaal niet geïnteresseerd toonden voor de vrouwelijke beleving van seks. Ook was Beugel naar de Kamasutrabeurs geweest, waar seks inderdaad als een vrij vreugdeloos massaconsumptieartikel over de toonbank gaat. Je ziet er mensen in een broodje hamburger happen, onverschillig voor het in rubber en kunstleer gestoken vrouwenvlees, dat rechts en links om ze heenloopt. Het ziet er allemaal vooral heel erg saai uit. Aan de andere kant zijn er frisse jonge, blijmoedige, zelfbewuste vrouwen die er zonder gêne hun nieuwe vibrators tonen. Geen zielige, onderdrukte types, ook geen wezenloze slachtoffers van de grote boze commercie. Gewoon jonge vrouwen die plezier aan hun eigen lichaam beleven.

Een beetje plichtmatig en voorspelbaar zijn de bejaarden die Beugel opvoert, met hun welbekende “Daar had je het toen helemaal niet over!” en “Daar hadden wij helemaal geen weet van!”. Die dienen uiteraard als contrast met onze totaal door seks geobsedeerde samenleving, maar één van die keurige oudjes was toch al wel op haar zestiende ontmaagd, aanzienlijk eerder dan ik, schaam ik me niet te bekennen (maar ik wist toen al wel precies waar de clitoris zit).

Al met al zit er meer vlees aan Beugels serie dan aan de pamfletten van Hilkens & Co, die bol staan van de speculaties, de sterke verhalen en de vermoedens en gevoelens van opvoedkundigen en ander tuig. Beugel krijgt een heleboel uit mensen los en over het algemeen heb ik niet het gevoel dat er zaken worden opgeklopt. Af en toe geven jongeren er blijk van nogal onwetend en onverschillig te zijn, vooral als het over vrouwelijke seksualiteit gaat. Hier is meer gedegen seksuele voorlichting nodig, zoveel is duidelijk. Stom dat een aantal jaren geleden de overheidssubsidie aan de Rutgersstichting is gestopt. Laat André Rouvoet dáár eens naar kijken.

Maar wat jammer dat Beugel zichzelf blijkbaar ten taak heeft gesteld ons te overtuigen dat porno, reclame en MTV de oorzaken zijn van zoveel misverstanden over seks bij jongeren. Tijdens een gesprek met een paar jongens en meisjes over hun seksuele mores komt daar zomaar opeens porno uit de lucht vallen, zonder enige aanleiding. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat Beugel dat bommetje zelf maar even heeft gedropt, en dat die jongeren toen braaf al haar vooroordelen hebben bevestigd. “Ik wilde klaarkomen in het gezicht van een meisje, maar dat meisje wilde dat niet en ik vond dat heel raar want in een pornofilm willen meisjes dat wel”, begint een jongen opeens te vertellen. “Dat was best wel kut”. Spidey-sense tingling, anyone? Ik geloof er helemaal niks van, het klinkt veel te gekunsteld, die gozer staat gewoon een uit z’n hoofd geleerd versje op te zeggen.

Mooi, trouwens, dat ze wel degelijk weten waar de clitoris zit, die jongeren. Ze weten ook precies wat ze ermee moeten doen. “Gewoon met je duim een beetje cirkelbewegingen maken”, zegt een jongen schouderophalend. Alweer een stokpaardje van Myrthe Hilkens dat sneuvelt.

Doodzonde. Beugel levert uitstekend journalistiek werk, een overtuigend portret van jongeren die, eigenlijk net als tachtig jaar geleden, niet zo heel veel benul hebben van wat een vrouwelijk orgasme is, en dat seks een spirituele dimensie heeft. Ze laat zien hoe stom het is geweest de subsidie aan de Rutgersstichting te stoppen. Waarom verknoeit ze alles met haar wilde speculaties over pornoficatie en seksualisering?

Lees ook Pornoficatie op de site van het Vlaams-Nederlands huis deBuren.