Hoe Nederland zo’n walgelijk zelfgenoegzaam bolwerk van racisme werd
Peter Breedveld
Illustratie: Samuel van Hoogstraten.
Ik wist natuurlijk dat christelijke onschuld niet bestaat en dat alle kinderen in de ogen van God misschien gelijk zijn, maar niet in die van zijn voetvolk, de christenen.
Maar hoezeer het racisme en kolonialisme echt in de christenheid zitten ingebakken, om preciezer te zijn: in het protestantse calvinisme, dat is me pas duidelijk nu ik het boek ‘Uitverkoren‘ heb gelezen van publicist en onderzoeker Saskia Pieterse en theoloog Janneke Stegeman. Ze laten zien dat het protestantisme al vanaf het prille begin een racistische christelijke stroming is, die niet alleen religieuze superioriteit claimde maar ook lichamelijke, witte superioriteit. Dat protestantse denkers vroom de apostel Paulus citeerden dat ‘er geen Jood of Griek is, geen slaaf of vrije, geen man of vrouw, want allen zijn één in Christus Jezus’, maar ook waarschuwden dat vermeninging van rassen ten koste ging van de protestantse zuiverheid, omdat inheemse Amerikanen, Afrikanen en Aziaten van zichzelf wilden waren met allerlei lage instincten, die doorgegeven zouden worden aan de kinderen die ze met een zuivere protestant kregen.
Dat een zwarte slaaf (ik weiger het monstrum “tot slaaf gemaakte” te gebruiken) die zich tot het protestantisme bekeerde, daarmee niet automatisch haar vrijheid won, want daar waren zwarte (en bruine en koperkleurige) mensen nog helemaal niet aan toe, aan vrijheid. Daar moesten ze geleidelijk toe worden opgevoed door hun witte meesters.
Christelijk zionisme
Antisemitisme, daarvan dacht ik altijd dat dat begon als een puur religieus conflict. De Joden accepteren Jezus niet als de messias, daarom wijzen we hun religie af. Zulk antisemitisme vind ik nog te vergeven. Het is niet sympathiek, dat christelijke superioriteitscomplex, but it comes with the territory, was een beetje mijn gedachtengang. Nu wist ik wel dat het antisemitisme van de aartsvader van het protestantisme, Maarten Luther, al racistische en genocidale trekjes had waardoor je een rechte lijn van Luther naar Hitler kunt trekken, maar calvinisten volgen Johannes Calvijn en konden alle vervolgde Joden van Europa niet in het supertolerante Nederland terecht?
Maar de calvinisten hadden zichzelf gewoon in plaats van de Joden tot uitverkoren volk uitgeroepen. De Joden waren na al hun heldhaftige overwinningen in het Oude Testament immers gaan dwalen en ze hadden zelfs Jezus vermoord. Joden waren nu onbetrouwbaar en hebzuchtig. Ze hadden wel een belangrijke functie: terugkeren naar Israël opdat de wederkomst van Jezus op aarde kon worden volbracht. Maar Israël was bezet door… de moslims! Die moesten daarom worden verslagen, zodat de Joden hun eigen staat konden krijgen. Christelijk zionisme, stevig geworteld in christelijk antisemitisme, 450 jaar later nog alive and kicking bij de EO, het CDA en de ChristenUnie. Om er een paar te noemen.
Joden werden getolereerd, maar om puur pragmatische redenen. Ze waren vaak de eigenaars van de plantages in de op Spanje en Portugal veroverde koloniën, waar tot het katholicisme bekeerde slaven werkten. Slavernij was verderfelijk in de ogen van de calvinisten, maar wel winstgevend! En dus werd met een lulverhaal over verheffing van de inferieure rassen de slavernij onder het calvinistische regime gewoon lekker gehandhaafd.
Stuitende hypocrisie
De stuitende hypocrisie van calvinisten is een rode draad in Uitverkoren. Bij hoog en laag volhouden dat je geen racist bent, maar wel preken tegen rassenvermeniging, preken dat alle naties gelijk zijn, maar wel de inheemse bevolking in verre warme landen uitbuiten en uitmoorden. Vanaf de Synode van Utrecht tot aan Abraham Kuyper, twee instituten die zo’n beetje heilig zijn in het Nederlandse collectieve bewustzijn, zijn racisme en kolonialisme gelegitimeerd onder het mom van evangeliseren en beschaving brengen. De Amerikanen hebben het niet van een vreemde!
Abraham Kuyper, ook zo’n rakker. Ik heb eens een stuk geschreven over de ‘problematische kantjes’ van Abraham Kuyper, zijn antisemitisme, islamofobie en seksisme, maar eigenlijk nog steeds vanuit de gedachte die zondes losstonden van zijn algemene gedachtegoed. Toch nog een beetje geïndoctrineerd door het beeld van Kuyper als emancipator van de kleine luyden, die ook moslims en Joden verwelkomde aan zijn Vrije Universiteit.
Maar Kuypers’ gedachtegoed was vergeven van zijn racisme en antisemitisme, zie ik nu bevestigd door Pieterse en Stegeman, en daardoor is de hele Nederlandse samenleving ermee doordrenkt, want Kuypers’ invloed is enorm.
Racist des Vaderlands
Dan hebben we het niet alleen over de vrome kerkgangers in Nederland. Pieterse en Stegeman laten zien dat calvinistische racisme via figuren als Frits Bolkestein, die net als die vroege calvinisten de westerse superioriteitsgedachte direct verbindt met het superieure christendom, weer stevig in het huidige discours is ingebed. Ik heb daar zelf ook weleens iets over geschreven. Het christelijke gedachtegoed is weer helemaal terug, en dan met name het racistisch-antisemitische aspect daarvan. Zie bijvoorbeeld een zelfbenoemde “cultuurchristen” als Wierd Duk, die Jezus’ naastenliefde afwijst en kiest voor de Jezus die zondaars de tempel uitranselt.
Ik ga hier niet het hele boek navertellen, over hoe de Verlichting en het seculiere christendom het christelijke racisme alleen maar meer wind in de zeilen gaven, hoe het gezin niet alleen de hoeksteen van de samenleving was maar het model voor de verhouding van Nederland met zijn koloniën, van de meester met zijn slaaf. Dat Willem van Oranje, “Vader des Vaderlands”, eigenlijk beter de Racist des Vaderlands kan worden genoemd. Ik dring erop aan dat u het koopt en leest, u zult het hedendaagse Nederland beter begrijpen. Pieterse en Stegeman brengen heel inzichtelijk in kaart waar het hedendaagse, rabiaat-racistische vertoog en de daarmee verstrengelde en ondraaglijke Nederlandse zelfgenoegzaamheid precies hun oorsprong vinden. Het is schokkend.
Is het Vrije Woord u écht lief? Steun me dan met een financiële bijdrage. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke (maar echt) site van Nederland. Rekeningnummer NL24 ASNB 8832 6749 39 (N.P. Breedveld, ASBN Rijswijk), BIC ASNB NL21.
boeken, Peter Breedveld, 23.01.2026 @ 12:30
RSS