Peter Breedveld

Een paar jaar geleden heb ik een serie workshops gegeven op een school met relatief veel jongeren met een moslimachtergrond. Eén van de eerste vragen, die me werden gesteld, was: “Meneer bent u Jood?” Een autochtone leerling die een opmerking maakte, werd ook meteen gevraagd: “Ben jij eigenlijk Jood?”

Er was geen grimmige sfeer of zo, en ik zou ook niet willen spreken van “Jodenhaat”, maar het viel me op dat het predikaat “Jood” door die leerlingen werd gebruikt als uitsluitingsmechanisme. Even een streep trekken, even laten merken dat jij aan de andere kant staat.

“Meneer”, vroeg een meisje met lichte verontwaardiging in haar stem, “waarom maakt u zich druk om ons volk?” toen ik het had over discriminatie op het Internet. Ik zei: “Jij bent mijn volk, ik ben jouw volk, wij zijn ons volk.” Niemand geloofde me en ikzelf geloofde me eigenlijk ook niet. Er zaten lichtjaren tussen hen en mij. En tussen hen en de autochtone leerlingen, die bij elkaar in een hoekje van de klas zaten, hun capuchons zover mogelijk over hun gezicht getrokken.

Minder positief

Gisteren werden de resultaten van een onderzoek door het Verwey-Jonker Instituut naar antisemitisme onder Nederlandse jongeren bekend. Twaalf procent van de islamitische jongeren zijn ‘minder positief’ over Joden, blijkt daaruit.

Maar op Twitter en Facebook circuleerden meteen grafieken uit hetzelfde rapport, waarop in één oogopslag te zien was dat de intolerantie onder christelijke en autochtone jongeren jegens minderheden nog veel erger is. Bijna de helft van de autochtonen denkt ‘minder positief’ over Marokkanen. Dertig procent is ‘minder positief’ over moslims. Ook over Antillianen, Turken en Surinamers wordt ‘minder positief’ gedacht door autochtonen. Christelijke jongeren overtreffen de autochtonen zelfs in onverdraagzaamheid.

Dus dat er, met name onder allochtonen, veel verontwaardiging is over de voorspelbare berichten in de media over ‘Jodenhaat’ onder moslims en de obligate geschoktheid van Lodewijk Asscher, kan ik goed begrijpen.

Selectieve verontwaardiging

Het volgende is ook een beetje een standaardzinnetje op Frontaal Naakt: ik heb al vaak geschreven over de eenzijdige aandacht van politiek en media voor antisemitisme en over de selectieve verontwaardiging als het om antisemitisme onder allochtonen gaat. Als autochtonen zich aan antisemitisme bezondigen, is daar nooit zoveel aandacht voor. Dat antisemitisme ook vooral voorkomt onder autochtonen, veel meer dan onder allochtonen, wordt ook altijd doodgezwegen in de media. Asscher hoor je er evenmin over.

Toch staat het ook in het Verwey-Jonkerrapport: ‘Hoewel in kwantitatief opzicht de meeste antisemitische incidenten, arrestaties en strafzaken plaatsvonden binnen de voetbalcontext, zijn het antisemitische incidenten gerelateerd aan het Midden-Oostenconflict die de meeste impact hebben gehad.’ Dat ze de meeste impact hebben gehad, is natuurlijk niet verbazingwekkend, gezien de obsessie van media en politiek met antisemitisme onder moslims.

Neem bijvoorbeeld de jongste column van de hyperventilerende blaasbalg van Elsevier, Afshin Elllian, over het rapport: ‘Zeventig jaar na de Tweede Wereldoorlog worden de Joden met de dood bedreigd!’ hijgt Ellian, en dat hij altijd al aangetoond heeft, aan de hand van hadiths, dat het antisemitisme diepgeworteld zit in de islam. Maar ja: ‘dit verhaal wilden ze niet horen in Den Haag of op de redacties van belangrijke kranten.’

Nee, dat is helemaal waar, niemand behalve Ellian heeft de afgelopen tijd aandacht besteed aan antisemitische moslims.

Aanval op Gaza

Uiteindelijk blijkt het Ellian te gaan om NRC Handelsblad, dat een verhaal van een promovendus van Ellian, David Suurland, had gepubliceerd over antisemitisme in de islam en op de één of andere manier is voor Ellian het naakte feit, dat NRC dit verhaal heeft gepubliceerd, het keiharde bewijs dat NRC géén oog heeft voor antisemitisme in de islam, en wel omdat de redactie antizionistisch is.

Maar ik dwaal af. Ik begrijp de verontwaardiging van allochtonen, met name moslims, over het feit dat discriminatie van elke andere groep dan Joden totaal wordt genegeerd en dat de discriminatie van Joden feitelijk wordt gebruikt als excuus om moslims te discrimineren.

Toch irriteert me de myopie van veel moslims evenzeer. Je kunt wel verontwaardigd naar de christelijke jongeren wijzen omdat zij nog veel meer discrimineren, maar twaalf procent antisemitische moslims wordt daar niet minder erg door. Onder Turken is het zelfs 17 procent (en die hebben ook nog een hekel aan Koerden), onder Marokkanen ‘maar’ negen procent. Op Facebook zie ik dan Abdul Jabbar van de Ven langskomen, die protesteert dat antisemitisme vaak opleeft na een Israëlische aanval op Gaza. Alsof dat het verteerbaarder maakt! Dat kun je dan over moslimhaat ook wel zeggen: “Ja, maar dat was nadat IS weer een onthoofdingsfilmpje had verspreid.”

Autochtoon antisemitisme

Het is volgens mij wel een goed en genuanceerd rapport van Jonker-Verwey. Er blijkt bijvoorbeeld niet zozeer uit dat islamitische jongeren antisemitisch zijn door hun geloof, er lijkt een sterker verband te bestaan met de Palestijnenpolitiek in Israël. Ze geven bijvoorbeeld aan meer begrip te hebben voor geweld tegen Joden als er net een bombardement op Gaza is geweest. Het staat ook vol interessante weetjes, bijvoorbeeld dat Turken beïnvloed worden door Turks-nationalistische media, terwijl voor Marokkanen belangrijk is wat er hier op straat wordt gezegd.

Er zijn er die de suggestieve vraagstelling van Jonker-Verwey hekelen, maar volgens mij houden de makers van het rapport juist terecht rekening met de huidige maatschappelijke context. Wie aangeeft ‘minder positief’ te denken over Joden na een bombardement op Gaza, die discrimineert, punt.

Het rapport noemt dit ‘nieuw antisemitisme’ en ziet een duidelijke scheidslijn met het oude antisemitisme in Europa, omdat islamitische jongeren Joden zien als onderdeel van de gevestigde orde, die hen onderdrukt. Maar zag Hitler de Joden niet ook zo? Schreef De Telegraaf in 1942 niet: ‘Tegen Joden en hun duistere machten staan enkele miljoenen mannen – ook Nederlanders – aan het front. Tegen hen vechten ze en offeren ze alles terwille van de toekomst van hun volk.’

Hoogopgeleide autochtonen

Verder wordt naar mijn gevoel ook in dit rapport het antisemitisme in de voetbalsfeer – autochtoon antisemitisme dus – een beetje minder kwaadaardig afgeschilderd dan het islamitische antisemitisme. Er worden niet echt Joden bedoeld, maar Ajaxieden, het is de dynamiek van het stadion, dat soort formuleringen.

Tegelijkertijd staan in het rapport voorbeelden van antisemitisme die hun weg uit het voetbalstadion naar het dagelijkse leven daarbuiten hebben gevonden. Politieagenten die voor ‘Jood’ worden uitgescholden, jongeren die alles, waar ze een hekel aan hebben, met Joden associëren.

Onlangs ving ik een gesprek op tussen twee hoogopgeleide autochtonen waarvan er één bij Ajax werkte. Hij klaagde over zijn salaris. “Tja”, zei-die, “Ajax hè, dat zijn Joden, die betalen liever niks.”

Is het Vrije Woord u écht lief? Steun dan het jubilerende (tien jaar!) Frontaal Naakt. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke site van Nederland. Stort wat u missen kunt op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’. Lees hier waarom dat niet met PayPal kan. Nog liever heb ik dat u op Frontaal Naakt adverteert of mij inhuurt. Mail mij.