Home » Archief » De kunst van het sterven


[22.08.2019]

De kunst van het sterven

Anita Brus

Alain Badiou is een Franse filosoof met wiens theorie ik mij nu alweer een tijdje bezighoud, waarbij het mij de nodige moeite kost om die te doorgronden. Maar afgelopen zondag ‘viel het kwartje’ tijdens Zomergasten met filosoof en columnist Maxim Februari en wel tijdens het fragment waarin street-dancer Lil Buck in zijn dans een stervende zwaan opvoert.

Volgens Badiou blijft alles wat gecreëerd is op een bepaalde manier beschikbaar voor andere tijden om de artistieke creatie opnieuw aan te zwengelen, opnieuw te inspireren. Dat wil zeggen, er is een eeuwigheid in de tijd, maar telkens vanuit een nieuw standpunt en niet vanuit een standpunt buiten de tijd. Iets wat heeft plaatsgevonden kan lang blijven sluimeren en plotseling weer opleven1.

Dat is nog wel te volgen, maar als Badiou nader ingaat op ‘het evenement’, ‘het waarheidssubject en waarheidsprocessen’ verbonden met het ‘Idee van het communisme’, gaat het mij toch duizelen. Wel voel ik dat hij met deze begrippen en met zijn bewering dat “filosofie een koppelaarster is voor ontmoetingen met waarheden” en zo “de hoerenmadam van het ware is” iets essentieels raakt als het gaat om (beeldende) kunst.

Beetje meesterven

Toen ik echter in het getoonde fragment Lil Buck op het podium in golvende bewegingen en op de punten van zijn sneakers balancerend zag ‘sterven’ als een zwaan, had ik geen koppelaarster of hoerenmadam meer nodig. Dit kwam direct als een bliksemschicht bij mij binnen. Hoe is het mogelijk dat iemand twee vormen, die van het klassieke ballet en de street-dance die ook wel jookin dance wordt genoemd, zo weet te combineren dat je als toeschouwer een beetje met hem ‘meesterft’. Hier ontstond iets nieuws dat mij meer raakte dan elk afzonderlijk ballet of iedere afzonderlijke street-dance (hoe knap uitgevoerd ook) en waar ik nu, met de theorie van Badiou, wel beter de vinger op kon leggen.

Dit was het dus wat Badiou bedoelde met ‘het evenement’ waarin zich iets aandient dat altijd al bestond, zoals het eeuwige sterven of het sterven van een zwaan. Het drie minuten durende stuk werd ooit door choreograaf Fokine speciaal voor ballerina Anna Pavlova geschreven en door haar aan het begin van de vorige eeuw talrijke malen opgevoerd. Door de tijd heen raakte het misschien wat sleets, zoals dat ook kan gebeuren met de inmiddels enigszins vercommercialiseerde street-dance. En er was een Lil Buck voor nodig om in de samensmelting van het klassieke met het populaire het algehele idee van het sterven opnieuw leven in te blazen; om de artistieke creatie opnieuw aan te zwengelen en opnieuw te inspireren.

Oude rommel

Daarbij gaat het echter volgens Badiou niet om Lil Buck, want dan zou zijn ‘Idee van communisme’ niet opgaan. Communisme niet als staatscommunisme, want dat dit mislukt is, onderschrijft ook Badiou, maar als idee dat het bij kunst niet om de persoon gaat maar om de gemeenschap. “Kunst kan niet de expressie van een egoïstische particulariteit zijn”, zegt Badiou in een van zijn essays. Hij verzet zich tegen het idee “ik wil mezelf zijn” en ook tegen “wij willen onze eigen cultuur scheppen of herscheppen”. In die zin zijn culturen volgens hem “gerecyclede oude rommel” en de “ik” onderscheidt zich niet van ieder ander, want wij zijn niet essentieel verschillend. Badiou verzucht in zijn essay over avant-gardes: “Het is allemaal zo hopeloos middelmatig”, iets wat gevestigde (politieke) machten goed uitkomt omdat zij weten dat niets onschuldiger en onmachtiger is dan het gemiddelde.

Daarom zegt Badiou dat wij met onze kunst boven het gemiddelde moeten uitstijgen en dat doen wij niet door geforceerd te zoeken naar iets nieuws, maar door een ander licht te laten schijnen op dat wat er altijd al was, maar sluimerend is.

En dat is precies wat er gebeurt wanneer een danser zijn talenten inzet voor heel iets anders dan verwacht en ook nog onbekend is, maar desondanks wel bestaat. Van de street-dancer verwachten wij dat hij zijn street-dance-kunstje in de praktijk brengt en niet dat hij op zijn sneakers pirouettes gaat draaien. Dat wekt ons en in ieder geval mij bijna letterlijk uit mijn slaap, om mij vervolgens af te vragen wat hier nou eigenlijk gebeurt, met alle virtuositeit die er verder nog bij komt kijken. En omdat het hier over zulke uiteenlopende genres gaat wordt er een zo groot mogelijk publiek mee bereikt, precies wat Badiou naar mijn idee voor ogen had met zijn ‘Idee van het communisme’.

Chinese Muur

Ik ben zowel onder de indruk als ontroerd. Het zet mij aan tot verder onderzoek, niet zo zeer naar de theorie als naar de praktijk. Na deze Zomergast-uitzending bekijk ik het Zwanenmeer (waar de choreografie van Fokine – gebaseerd op Le Cygne – De zwaan uit 1886 – echter geen deel van uit maakt) en een documentaire over een reis die Lil Buck maakte naar China om daar zijn dans te tonen in een voorstelling aan een nog veel groter publiek. De danser vertelt in die documentaire dat het de eerste keer is dat hij zich buiten de VS begeeft en wij zien hem ook hier dansen op straat en op de Chinese Muur.

Van het ‘Idee van het Communisme’ lijkt Lil Buck echter weinig weet te hebben als hem hiernaar wordt gevraagd. Het gaat dan ook niet zozeer om communisme of politiek, maar om de dans waarin volgens Badiou, evenals in de politiek, kunst, wetenschap en liefde, een waarheidsprocedure besloten ligt. Daarbij is er niet slechts sprake van één waarheid, maar van meerdere waarheden die in elkaar overvloeien, zoals de vloeiende bewegingen dat doen van Lil Buck. Door de onuitwisbare indruk die zijn dans op mij en blijkbaar ook op anderen maakt (gezien de inmiddels grote bekendheid van Buck), ervaren wij onze verbondenheid in wat Badiou “het ware in de kunst” noemt.

Anita Brus is docent in de Spaanse taal/literatuur/kunst en schrijft over Afrikaanse kunst in het Spaanse kunsttijdschrift Revistart. Zij publiceert ook teksten in het Spaans en in het Nederlands op haar eigen weblog. Lees het verbijsterende relaas over haar domrechtse date. Volg haar op Twitter..

1. [J. de Bloois en E. van den Hemel (red), A. Badiou, Inesthetiek: filosofie, kunst, politiek, Octavo publicaties, Amsterdam, 2012 (p.53)]

Anita Brus, 22.08.2019 @ 06:56

[Home]
 

1 Reactie

op 22 08 2019 at 06:56 schreef Peter:

Reageren? Leesfrontaalnaakt@gmail.com.

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in augustus

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Roos en Dijkgraaf doen een Hans Koningsje

O De jacht op moslimvrouwen is geopend

O Nikabs en vrouwentepels

O Waarom de aarde kapot moet van Domrechts

O Wat er gebeurt als de leugen regeert

O Tijd voor eerherstel van mijn persoontje, lijkt me

O Koerdistan is bezet

O Leunstoelfeministen

O Hé politie, ga zwarten en moslims vangen!

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Het historische besef van Jeroen Pauw

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

O De extreemrechtse terreur van Twitter-troll Ans Aarsema

O Anne Faber en de moslims

O Anita Borst is een held

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

 

RSS RSS